Gia đình chị Dậu thuộc hạng cùng đinh trong làng: anh Dậu ốm nặng liệt giường, sưu thuế đến kỳ mà nhà không còn một đồng.
Để có tiền nộp sưu cho chồng, chị Dậu đứt ruột bán đứa con gái đầu lòng (cái Tí) và đàn chó mới đẻ cho vợ chồng Nghị Quế. Số tiền vừa đủ nộp suất sưu của anh Dậu thì bọn hào lí lại ập đến đòi thêm suất sưu của người em chồng đã chết từ năm ngoái — thứ thuế vô lý mà làng vẫn cố thu cho bằng được.
Đêm hôm ấy, cai lệ cùng người nhà lí trưởng xông vào nhà, trói nghiến anh Dậu đang ốm lả đem đi. Chị Dậu hết van xin, lạy lục đến liều mình nài nỉ, nhưng chúng vẫn không buông tha. Uất ức dồn nén đến cùng cực, chị vùng lên: "Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!" — một mình chị quật ngã cả cai lệ lẫn người nhà lí trưởng.
Sau trận phản kháng, chị Dậu không thể ở lại làng, đành bế con chạy trốn trong đêm. Trang cuối khép lại bằng hình ảnh ám ảnh: "Trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị."