1. Kiến thức trọng tâm
Hình cắt và mặt cắt là các hình biểu diễn dùng để thể hiện cấu tạo bên trong của vật thể mà hình chiếu thông thường không thể hiện rõ. Khi vật thể có nhiều chi tiết bên trong như lỗ, rãnh, khoang rỗng, việc dùng nét đứt sẽ gây rối và khó đọc. Hình cắt và mặt cắt giúp người đọc nhìn rõ cấu tạo bên trong một cách trực quan.
Mặt cắt là hình biểu diễn phần vật thể còn lại sau khi tưởng tượng cắt vật thể bằng một mặt phẳng và bỏ đi phần nằm giữa người quan sát và mặt phẳng cắt. Trên mặt cắt, phần vật liệu bị cắt được thể hiện bằng các đường gạch gạch. Hình cắt bao gồm mặt cắt và phần còn lại của vật thể phía sau mặt phẳng cắt. Nói cách khác, hình cắt là hình biểu diễn đầy đủ, còn mặt cắt chỉ là phần bị cắt.
Tùy theo vị trí mặt phẳng cắt, người ta phân loại mặt cắt và hình cắt thành nhiều dạng: mặt cắt toàn phần, mặt cắt một nửa, mặt cắt riêng phần. Khi vẽ, cần ghi rõ vị trí mặt phẳng cắt bằng nét cắt và chú thích hướng nhìn để người đọc hiểu đúng. Hình cắt và mặt cắt giúp bản vẽ gọn, rõ và dễ chế tạo.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một ống kim loại rỗng, nếu chỉ vẽ hình chiếu, người đọc khó biết ống dày bao nhiêu. Khi vẽ hình cắt dọc theo trục ống, phần thành ống bị cắt được gạch chéo, người đọc thấy rõ độ dày thành ống và đường kính lỗ trong. Nhờ hình cắt, người thợ có thể chế tạo ống đúng kích thước, không bị nhầm với ống đặc.
3. Ghi nhớ
- Hình cắt, mặt cắt thể hiện cấu tạo bên trong vật thể.
- Mặt cắt là phần bị cắt, thể hiện bằng đường gạch gạch; hình cắt gồm mặt cắt và phần phía sau.
- Cần ghi rõ vị trí mặt phẳng cắt và hướng nhìn.