1. Kiến thức trọng tâm
Hình chiếu trục đo là hình biểu diễn ba chiều của vật thể trên một mặt phẳng chiếu, giúp người đọc hình dung vật thể một cách trực quan, gần giống như nhìn vật thật. Khác với hình chiếu vuông góc thể hiện từng mặt riêng lẻ, hình chiếu trục đo thể hiện đồng thời cả ba chiều dài, rộng và cao của vật thể trên cùng một hình.
Để xây dựng hình chiếu trục đo, người ta gắn với vật thể một hệ trục tọa độ vuông góc gồm ba trục Ox, Oy, Oz, rồi chiếu vật thể cùng hệ trục lên mặt phẳng chiếu theo một hướng nhất định. Tùy theo hướng chiếu và góc nghiêng của các trục, người ta có các loại hình chiếu trục đo khác nhau, trong đó phổ biến là hình chiếu trục đo vuông góc đều và hình chiếu trục đo xiên góc cân.
Hình chiếu trục đo vuông góc đều có ba trục tạo với nhau các góc bằng nhau và hệ số biến dạng theo ba trục bằng nhau, cho hình ảnh cân đối, dễ vẽ. Hình chiếu trục đo xiên góc cân có một mặt của vật thể song song với mặt phẳng chiếu nên mặt đó giữ nguyên hình dạng thật, thuận tiện khi vật thể có mặt trước phức tạp. Hình chiếu trục đo thường dùng để minh họa, giới thiệu sản phẩm, đi kèm với các hình chiếu vuông góc.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Khi giới thiệu một ngôi nhà mới, kiến trúc sư thường đưa ra hình chiếu trục đo của ngôi nhà để khách hàng hình dung được toàn bộ hình dáng, mái nhà, cửa sổ và ban công trong một hình duy nhất. Trong khi đó, bản vẽ thi công vẫn cần các hình chiếu vuông góc để thợ xây biết chính xác kích thước từng phần. Ví dụ này cho thấy hình chiếu trục đo mạnh về trực quan, còn hình chiếu vuông góc mạnh về chính xác.
3. Ghi nhớ
- Hình chiếu trục đo biểu diễn đồng thời ba chiều của vật thể, trực quan, gần vật thật.
- Xây dựng bằng hệ trục Ox, Oy, Oz chiếu lên mặt phẳng.
- Phổ biến: hình chiếu trục đo vuông góc đều và hình chiếu trục đo xiên góc cân.