1. Kiến thức trọng tâm
Bệnh hại cây trồng thường gặp gồm bệnh đạo ôn trên lúa, bệnh sương mai trên rau, bệnh thán thư trên cây ăn quả, bệnh héo xanh trên cà chua, khoai tây, bệnh xoăn lá trên ớt và bệnh vàng lá trên cây có múi. Các bệnh này làm cây sinh trưởng kém, giảm năng suất, giảm chất lượng nông sản.
Nguyên nhân gây bệnh gồm nấm, vi khuẩn và virus. Nấm gây bệnh phát triển mạnh khi trời ẩm, mưa nhiều, vườn cây rậm rạp, thoát nước kém. Vi khuẩn xâm nhập qua vết thương trên cây, gây thối nhũn, héo xanh. Virus lây lan qua côn trùng môi giới như rệp, bọ phấn, gây xoăn lá, khảm lá, cây còi cọc.
Biện pháp phòng trừ bệnh hại gồm chọn giống sạch bệnh, kháng bệnh; vệ sinh đồng ruộng, thu gom và tiêu hủy cây bệnh; luân canh cây trồng; bón phân cân đối, không bón thừa đạm; thoát nước tốt, trồng với mật độ hợp lí; phòng trừ côn trùng môi giới truyền bệnh; phun thuốc sinh học hoặc thuốc hóa học đúng liều lượng, đúng thời điểm, đảm bảo thời gian cách li.
Phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất vì nhiều bệnh, nhất là bệnh do virus, khi cây đã nhiễm thì rất khó chữa khỏi.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Vườn ớt xuất hiện bệnh xoăn lá do virus, lan truyền qua rệp. Người trồng nhổ bỏ cây bệnh nặng, tiêu hủy để tránh lây lan, đồng thời phun thuốc sinh học trừ rệp và bón phân cân đối giúp cây khỏe.
Nhờ xử lí kịp thời, bệnh không lan rộng, vườn ớt còn lại sinh trưởng tốt và cho năng suất ổn định.
3. Ghi nhớ
- Bệnh hại thường gặp: đạo ôn, sương mai, thán thư, héo xanh, xoăn lá, vàng lá.
- Bệnh do nấm, vi khuẩn, virus gây ra, phát triển mạnh trong điều kiện nóng ẩm.
- Phòng bệnh là chính: giống sạch bệnh, vệ sinh đồng ruộng, trừ côn trùng môi giới.