1. Kiến thức trọng tâm
Đất trồng là lớp đất mặt tơi xốp trên bề mặt Trái Đất, nơi cây trồng bám rễ, hút nước và chất dinh dưỡng để sinh trưởng. Đất trồng được hình thành từ đá mẹ qua quá trình phong hóa kết hợp với xác sinh vật phân hủy, trải qua thời gian rất dài. Đất tốt là nền tảng quan trọng quyết định năng suất cây trồng.
Thành phần của đất trồng gồm phần rắn, phần lỏng và phần khí. Phần rắn gồm chất khoáng và chất hữu cơ (mùn). Chất khoáng cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng như đạm, lân, kali. Chất hữu cơ làm đất tơi xốp, giữ ẩm và giữ dinh dưỡng. Phần lỏng là nước trong đất, hòa tan chất dinh dưỡng để cây hấp thụ. Phần khí là không khí trong khe hở của đất, giúp rễ cây hô hấp.
Đất trồng được phân loại theo nhiều cách, trong đó phổ biến là dựa vào tỉ lệ cát, thịt, sét: đất cát, đất thịt, đất sét. Đất cát thoát nước nhanh nhưng giữ dinh dưỡng kém; đất sét giữ nước và dinh dưỡng tốt nhưng dễ bị nén chặt, thiếu khí; đất thịt có tính chất trung gian, thích hợp với nhiều loại cây. Ngoài ra, độ chua, độ mặn và hàm lượng dinh dưỡng cũng ảnh hưởng lớn đến cây trồng.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Trên cùng một khu vườn, người nông dân trồng rau ở phần đất thịt tơi xốp, giàu mùn thì rau xanh tốt. Phần đất bị nén chặt, úng nước thì rau vàng lá, chậm lớn. Ví dụ này cho thấy cấu trúc và tính chất của đất ảnh hưởng trực tiếp đến sự sinh trưởng của cây. Vì vậy, trước khi gieo trồng, người ta thường xới đất, bón phân hữu cơ để cải thiện đất.
3. Ghi nhớ
- Đất trồng là nơi cây bám rễ, hút nước và dinh dưỡng.
- Thành phần đất: chất khoáng, chất hữu cơ, nước và không khí.
- Các loại đất: đất cát, đất thịt, đất sét; đất thịt thường thích hợp với nhiều cây.