Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 4: Một số công nghệ mới? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Công nghệ mới dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, hiệu quả vượt trội. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 4: Một số công nghệ mới, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Tiêu biểu: in ba chiều, robot, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano, năng lượng tái tạo.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Một số công nghệ mới, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Công nghệ mới là những công nghệ ra đời trên cơ sở các thành tựu khoa học hiện đại, mang lại hiệu quả vượt trội so với công nghệ truyền thống. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 4: Một số công nghệ mới, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Chúng đang thay đổi mạnh mẽ cách con người sản xuất, học tập và sinh hoạt. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 4: Một số công nghệ mới, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Trong nông nghiệp, máy bay không người lái được dùng để phun thuốc bảo vệ thực vật trên diện rộng, giúp tiết kiệm thuốc, giảm tiếp xúc hóa chất cho nông dân và tăng độ chính xác. Một ví dụ khác là nhà thông minh: hệ thống cảm biến tự động bật, tắt đèn và điều hòa theo sự có mặt của người trong phòng, giúp tiết kiệm điện năng.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 4: Một số công nghệ mới để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Vì vậy, con người cần học tập, tiếp cận công nghệ mới một cách chủ động, đồng thời sử dụng chúng có trách nhiệm.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). So sánh hai công nghệ làm mát sau theo các tiêu chí hiệu quả, chi phí, môi trường: quạt điện và điều hoà nhiệt độ. Trường hợp nào nên chọn mỗi loại?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi nhiều lĩnh vực. Hãy nêu hai lợi ích và hai rủi ro của công nghệ này, từ đó rút ra kết luận về việc sử dụng công nghệ mới.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một nhà máy xả nước thải chưa qua xử lí ra sông. Hãy phân tích hệ thống kĩ thuật của nhà máy đó (đầu vào – quá trình – đầu ra) và chỉ ra khâu nào gây ô nhiễm. Đề xuất biện pháp khắc phục.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Công nghệ mới dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, hiệu quả vượt trội."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tiêu biểu: in ba chiều, robot, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano, năng lượng tái tạo."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Công nghệ mới là những công nghệ ra đời trên cơ sở các thành tựu khoa học hiện đại, mang lại hiệu quả vượt trội so với công nghệ truyền thống."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Chúng đang thay đổi mạnh mẽ cách con người sản xuất, học tập và sinh hoạt."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Công nghệ mới là những công nghệ ra đời trên cơ sở các thành tựu khoa học hiện đại, mang lại hiệu quả vượt trội so với công nghệ truyền thống. Các công nghệ mới thường gắn với tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, năng lượng sạch và công nghệ sinh học.
- Tổng kết ghi nhớ: Công nghệ mới dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, hiệu quả vượt trội.; Tiêu biểu: in ba chiều, robot, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano, năng lượng tái tạo.; Cần tiếp cận công nghệ mới chủ động và sử dụng có trách nhiệm.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Trong nông nghiệp, máy bay không người lái được dùng để phun thuốc bảo vệ thực vật trên diện rộng, giúp tiết kiệm thuốc, giảm tiếp xúc hóa chất cho nông dân và tăng độ chính xác. Một ví dụ khác là nhà thông minh: hệ thống cảm biến tự động bật, tắt đèn và điều hòa theo sự có mặt của người trong phòng, giúp tiết kiệm điện năng.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 4: Một số công nghệ mới (Công nghệ mới dựa trên thành tựu khoa học hiện đại, hiệu quả vượt trội.; Tiêu biểu: in ba chiều, robot, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nano, năng lượng tái tạo.; Cần tiếp cận công nghệ mới chủ động và sử dụng có trách nhiệm.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Vì vậy, con người cần học tập, tiếp cận công nghệ mới một cách chủ động, đồng thời sử dụng chúng có trách nhiệm.
- Bài 4: Quạt điện: rẻ, ít tốn điện, làm mát nhẹ, phù hợp phòng nhỏ, khí hậu không quá nóng. Điều hoà: làm mát mạnh, tốn điện, chi phí cao, cần bảo trì, ảnh hưởng môi trường do gas lạnh. Chọn quạt khi nhu cầu vừa phải, chọn điều hoà khi cần làm mát sâu.
- Bài 5: Lợi ích: xử lí thông tin nhanh, hỗ trợ y tế, giáo dục, sản xuất thông minh. Rủi ro: thay thế việc làm, lộ thông tin cá nhân, phụ thuộc công nghệ. Kết luận: cần sử dụng có kiểm soát, đúng quy định.
- Bài 6: Đầu vào: nguyên liệu, hoá chất, nước, năng lượng; quá trình: sản xuất; đầu ra: sản phẩm và nước thải chưa xử lí. Khâu gây ô nhiễm: xả thải trực tiếp. Khắc phục: xây hệ thống xử lí nước thải, tái sử dụng nước, giám sát chất lượng nước thải.