Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Đọc bản đồ cần chú ý tên, tỉ lệ, chú giải và hướng bắc. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. GPS xác định vị trí bằng tín hiệu vệ tinh.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Bản đồ là công cụ không thể thiếu trong học tập và đời sống. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Trong đời sống, bản đồ phục vụ du lịch, quy hoạch, giao thông, phòng chống thiên tai và quản lí đất đai. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Câu hỏi: Một gia đình đi du lịch bằng ô tô từ Hà Nội đến Hạ Long. Hãy nêu hai lợi ích của bản đồ số kết hợp GPS trong chuyến đi.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Thứ nhất, hệ thống gợi ý tuyến đường ngắn nhất hoặc ít tắc đường nhất và cập nhật theo thời gian thực. Thứ hai, hệ thống cảnh báo các đoạn đường đang thi công hoặc nguy hiểm, giúp gia đình chọn lộ trình an toàn và tiết kiệm thời gian.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Phương pháp kí hiệu dùng để biểu hiện đối tượng địa lí nào? Cho hai ví dụ.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phương pháp chấm điểm dùng để biểu hiện đối tượng địa lí nào? Cho ví dụ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phương pháp đường chuyển động dùng để biểu hiện đối tượng địa lí nào? Cho ví dụ.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Đọc bản đồ cần chú ý tên, tỉ lệ, chú giải và hướng bắc."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "GPS xác định vị trí bằng tín hiệu vệ tinh."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Bản đồ là công cụ không thể thiếu trong học tập và đời sống."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Trong đời sống, bản đồ phục vụ du lịch, quy hoạch, giao thông, phòng chống thiên tai và quản lí đất đai."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Bản đồ là công cụ không thể thiếu trong học tập và đời sống. Trong học tập, bản đồ giúp học sinh xác định vị trí, mô tả sự phân bố và giải thích nguyên nhân các hiện tượng địa lí.
- Tổng kết ghi nhớ: Đọc bản đồ cần chú ý tên, tỉ lệ, chú giải và hướng bắc.; GPS xác định vị trí bằng tín hiệu vệ tinh.; Bản đồ số kết hợp GPS phục vụ dẫn đường, quản lí đô thị và ứng phó khẩn cấp.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Một gia đình đi du lịch bằng ô tô từ Hà Nội đến Hạ Long. Hãy nêu hai lợi ích của bản đồ số kết hợp GPS trong chuyến đi.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 3: Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, một số ứng dụng của GPS và bản đồ số (Đọc bản đồ cần chú ý tên, tỉ lệ, chú giải và hướng bắc.; GPS xác định vị trí bằng tín hiệu vệ tinh.; Bản đồ số kết hợp GPS phục vụ dẫn đường, quản lí đô thị và ứng phó khẩn cấp.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Thứ nhất, hệ thống gợi ý tuyến đường ngắn nhất hoặc ít tắc đường nhất và cập nhật theo thời gian thực. Thứ hai, hệ thống cảnh báo các đoạn đường đang thi công hoặc nguy hiểm, giúp gia đình chọn lộ trình an toàn và tiết kiệm thời gian.
- Bài 4: Phương pháp kí hiệu biểu hiện các đối tượng phân bố theo điểm. Ví dụ: thủ đô, nhà máy, mỏ khoáng sản, sân bay.
- Bài 5: Phương pháp chấm điểm biểu hiện các đối tượng phân tán, nhỏ lẻ. Ví dụ: phân bố dân cư, phân bố cây lúa, đàn gia súc.
- Bài 6: Phương pháp đường chuyển động biểu hiện sự di chuyển của các hiện tượng. Ví dụ: hướng gió, dòng biển, luồng di dân, tuyến giao thông.