Bài tập — Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Các loại hình giao thông vận tải gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy (đường sông, đường biển) và đường ống. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Vì sao đường biển giữ vai trò quan trọng nhất trong vận tải hàng hoá quốc tế?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Tàu biển chở được khối lượng hàng hoá rất lớn, chi phí vận chuyển thấp, phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh như dầu mỏ, quặng, than, container. Hơn 80% khối lượng hàng hoá thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, đường biển chậm, phụ thuộc thời tiết và cần cảng nước sâu. Ví dụ: tuyến hàng hải qua Biển Đông và kênh đào Xuy-ê là những tuyến đường biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một nước có cơ cấu GDP: nông nghiệp 35%, công nghiệp – xây dựng 30%, dịch vụ 35%. Nhận xét trình độ phát triển và hướng chuyển dịch cần thiết.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cho bảng số liệu cơ cấu GDP của một nước (%): 2010: nông nghiệp 25, công nghiệp 35, dịch vụ 40; 2020: nông nghiệp 15, công nghiệp 33, dịch vụ 52. Vẽ biểu đồ miền (hoặc cột chồng) và nhận xét.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ ở Việt Nam.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các loại hình giao thông vận tải gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy (đường sông, đường biển) và đường ống."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau. Giao thông vận tải thúc đẩy phân công lao động theo lãnh thổ, mở rộng thị trường và giao lưu văn hoá.
- Tổng kết ghi nhớ: Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia.; Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống.; Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng về tốc độ, chi phí, khối lượng.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao đường biển giữ vai trò quan trọng nhất trong vận tải hàng hoá quốc tế?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải (Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia.; Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống.; Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng về tốc độ, chi phí, khối lượng.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tàu biển chở được khối lượng hàng hoá rất lớn, chi phí vận chuyển thấp, phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh như dầu mỏ, quặng, than, container. Hơn 80% khối lượng hàng hoá thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, đường biển chậm, phụ thuộc thời tiết và cần cảng nước sâu. Ví dụ: tuyến hàng hải qua Biển Đông và kênh đào Xuy-ê là những tuyến đường biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới.
Bài 4: Cơ cấu còn lạc hậu: nông nghiệp cao (35%), dịch vụ thấp (35%). Hướng chuyển dịch: giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, ứng dụng khoa học – công nghệ, nâng cao năng suất.
Bài 5: Biểu đồ miền hoặc cột chồng: ba miền tương ứng ba khu vực, dịch vụ mở rộng, nông nghiệp thu hẹp. Nhận xét: cơ cấu chuyển dịch theo hướng hiện đại, dịch vụ tăng từ 40% lên 52%, nông nghiệp giảm từ 25% xuống 15%.
Bài 6: Trình độ phát triển kinh tế và mức sống tăng; đô thị hóa; dân số đông, thị trường lớn; hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin phát triển; chính sách mở cửa, hội nhập; tài nguyên du lịch phong phú.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Câu hỏi: Vì sao đường biển giữ vai trò quan trọng nhất trong vận tải hàng hoá quốc tế?

Lời giải: Tàu biển chở được khối lượng hàng hoá rất lớn, chi phí vận chuyển thấp, phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh như dầu mỏ, quặng, than, container. Hơn 80% khối lượng hàng hoá thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, đường biển chậm, phụ thuộc thời tiết và cần cảng nước sâu. Ví dụ: tuyến hàng hải qua Biển Đông và kênh đào Xuy-ê là những tuyến đường biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ ở Việt Nam.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các loại hình giao thông vận tải gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy (đường sông, đường biển) và đường ống."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau. Giao thông vận tải thúc đẩy phân công lao động theo lãnh thổ, mở rộng thị trường và giao lưu văn hoá.
Tổng kết ghi nhớ: Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia.; Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống.; Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng về tốc độ, chi phí, khối lượng.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Vì sao đường biển giữ vai trò quan trọng nhất trong vận tải hàng hoá quốc tế?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 34: Địa lí ngành giao thông vận tải (Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia.; Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống.; Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng về tốc độ, chi phí, khối lượng.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Tàu biển chở được khối lượng hàng hoá rất lớn, chi phí vận chuyển thấp, phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh như dầu mỏ, quặng, than, container. Hơn 80% khối lượng hàng hoá thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, đường biển chậm, phụ thuộc thời tiết và cần cảng nước sâu. Ví dụ: tuyến hàng hải qua Biển Đông và kênh đào Xuy-ê là những tuyến đường biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới.

Bài 4: Cơ cấu còn lạc hậu: nông nghiệp cao (35%), dịch vụ thấp (35%). Hướng chuyển dịch: giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, ứng dụng khoa học – công nghệ, nâng cao năng suất.

Bài 5: Biểu đồ miền hoặc cột chồng: ba miền tương ứng ba khu vực, dịch vụ mở rộng, nông nghiệp thu hẹp. Nhận xét: cơ cấu chuyển dịch theo hướng hiện đại, dịch vụ tăng từ 40% lên 52%, nông nghiệp giảm từ 25% xuống 15%.

Bài 6: Trình độ phát triển kinh tế và mức sống tăng; đô thị hóa; dân số đông, thị trường lớn; hạ tầng giao thông, công nghệ thông tin phát triển; chính sách mở cửa, hội nhập; tài nguyên du lịch phong phú.