1. Kiến thức trọng tâm
Giao thông vận tải là ngành dịch vụ quan trọng, vận chuyển người, hàng hoá và thông tin, nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng với nhau và các quốc gia với nhau. Giao thông vận tải thúc đẩy phân công lao động theo lãnh thổ, mở rộng thị trường và giao lưu văn hoá.
Các loại hình giao thông vận tải gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường thủy (đường sông, đường biển) và đường ống. Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng: đường bộ linh hoạt, vận chuyển được tới mọi nơi nhưng chi phí cao, ô nhiễm; đường sắt chở được khối lượng lớn, an toàn, giá rẻ; đường hàng không nhanh nhất nhưng chi phí cao; đường biển chở khối lượng rất lớn, giá rẻ nhưng chậm; đường ống chuyên chở dầu, khí an toàn, chi phí thấp.
Sự phân bố giao thông vận tải phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên (địa hình, sông ngòi, biển), dân cư, kinh tế, khoa học – công nghệ và chính sách đầu tư.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao đường biển giữ vai trò quan trọng nhất trong vận tải hàng hoá quốc tế?
Lời giải: Tàu biển chở được khối lượng hàng hoá rất lớn, chi phí vận chuyển thấp, phù hợp với hàng nặng, cồng kềnh như dầu mỏ, quặng, than, container. Hơn 80% khối lượng hàng hoá thương mại quốc tế được vận chuyển bằng đường biển. Tuy nhiên, đường biển chậm, phụ thuộc thời tiết và cần cảng nước sâu. Ví dụ: tuyến hàng hải qua Biển Đông và kênh đào Xuy-ê là những tuyến đường biển nhộn nhịp bậc nhất thế giới.
3. Ghi nhớ
- Giao thông vận tải nối liền sản xuất với tiêu dùng, các vùng và các quốc gia.
- Các loại hình: đường bộ, đường sắt, hàng không, đường thủy, đường ống.
- Mỗi loại hình có ưu, nhược điểm riêng về tốc độ, chi phí, khối lượng.
- Đường biển giữ vai trò chủ đạo trong vận tải hàng hoá quốc tế.