1. Kiến thức trọng tâm
Chủ động và tự tin là hai phẩm chất giúp học sinh lớp 10 học tốt hơn và giao tiếp hiệu quả hơn. Chủ động nghĩa là không chờ thầy cô hay bạn bè nhắc nhở mà tự đặt câu hỏi, tự tìm tài liệu, tự lên kế hoạch học tập. Tự tin nghĩa là tin vào khả năng của mình, dám phát biểu ý kiến, dám trình bày trước lớp và dám nhận trách nhiệm khi làm việc nhóm. Tự tin không có nghĩa là biết tất cả, mà là dám thử, dám sai và dám sửa.
Để rèn sự chủ động, học sinh cần chuẩn bị bài trước khi đến lớp, ghi lại những chỗ chưa hiểu để hỏi thầy cô, và tích cực tham gia thảo luận thay vì chỉ nghe thụ động. Để rèn sự tự tin, cần luyện tập từng bước: phát biểu ngắn trong nhóm nhỏ trước, rồi trình bày trước lớp; chuẩn bị kỹ nội dung trước khi nói; giữ tư thế đàng hoàng, nhìn vào người nghe và nói rõ ràng. Trong giao tiếp, cần lắng nghe người khác, tôn trọng ý kiến khác biệt, nói lời cảm ơn và xin lỗi đúng lúc. Chủ động và tự tin sẽ giúp học sinh thích nghi tốt với môi trường trung học phổ thông.
2. Ví dụ minh họa
Trong giờ Văn, cô giáo yêu cầu các nhóm trình bày cảm nhận về một bài thơ. Nhóm của Hùng ban đầu ai cũng ngại, không ai muốn lên bảng. Hùng xung phong làm người trình bày, dù bạn cũng hồi hộp. Trước khi lên bảng, Hùng đã cùng nhóm gạch ra ba ý chính và luyện nói một lần. Khi trình bày, bạn nói chậm rãi, nhìn cả lớp và mời các bạn góp ý. Bài trình bày được cô khen vì rõ ràng và chân thành. Sau lần đó, các thành viên trong nhóm đều mạnh dạn hơn khi phát biểu.
3. Ghi nhớ
- Chủ động chuẩn bị bài, đặt câu hỏi và tham gia thảo luận.
- Tự tin là dám thử, dám sai và dám sửa, không phải biết tất cả.
- Luyện nói từ nhóm nhỏ đến trước lớp, chuẩn bị kỹ nội dung.
- Lắng nghe, tôn trọng ý kiến khác và ứng xử lịch sự khi giao tiếp.