Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự bắt buộc chung do Nhà nước ban hành. Hệ thống pháp luật gồm nhiều ngành luật và văn bản có thứ bậc hiệu lực. Mọi công dân phải thực hiện pháp luật. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Chủ đề này tổng quan nội dung pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gồm các bài về khái niệm, đặc điểm, vai trò của pháp luật; hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật; thực hiện pháp luật.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Pháp luật có các đặc điểm: tính quy phạm phổ biến, tính cưỡng chế, tính xác định chặt chẽ về hình thức. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Tình huống: Bạn An đủ 16 tuổi, được cấp căn cước công dân, bắt đầu chịu trách nhiệm với các hành vi của mình theo quy định của pháp luật.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Việc cấp căn cước công dân là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan Nhà nước. An thực hiện pháp luật khi tuân thủ quy định về căn cước và các quy định khác. Pháp luật điều chỉnh hành vi của An, bảo vệ quyền và buộc An thực hiện nghĩa vụ của mình.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao Nhà nước cần thu thuế?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Em hãy kể tên một khoản chi ngân sách nhà nước phục vụ giáo dục ở địa phương em.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Trong các khoản sau, khoản nào là thu ngân sách nhà nước, khoản nào là chi ngân sách nhà nước? a) Thuế thu nhập doanh nghiệp. b) Chi xây dựng đường giao thông nông thôn. c) Lệ phí trước bạ. d) Chi trả lương cho giáo viên trường công lập.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự bắt buộc chung do Nhà nước ban hành. Hệ thống pháp luật gồm nhiều ngành luật và văn bản có thứ bậc hiệu lực. Mọi công dân phải thực hiện pháp luật."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Chủ đề này tổng quan nội dung pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gồm các bài về khái niệm, đặc điểm, vai trò của pháp luật; hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật; thực hiện pháp luật."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Pháp luật có các đặc điểm: tính quy phạm phổ biến, tính cưỡng chế, tính xác định chặt chẽ về hình thức."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Chủ đề này tổng quan nội dung pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gồm các bài về khái niệm, đặc điểm, vai trò của pháp luật; hệ thống pháp luật và văn bản pháp luật; thực hiện pháp luật. Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung, do Nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện bằng sức mạnh cưỡng chế, nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội.
- Tổng kết ghi nhớ: Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự bắt buộc chung do Nhà nước ban hành. Hệ thống pháp luật gồm nhiều ngành luật và văn bản có thứ bậc hiệu lực. Mọi công dân phải thực hiện pháp luật.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Tình huống: Bạn An đủ 16 tuổi, được cấp căn cước công dân, bắt đầu chịu trách nhiệm với các hành vi của mình theo quy định của pháp luật.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 7: Pháp luật nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (Pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự bắt buộc chung do Nhà nước ban hành. Hệ thống pháp luật gồm nhiều ngành luật và văn bản có thứ bậc hiệu lực. Mọi công dân phải thực hiện pháp luật.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Việc cấp căn cước công dân là hoạt động áp dụng pháp luật của cơ quan Nhà nước. An thực hiện pháp luật khi tuân thủ quy định về căn cước và các quy định khác. Pháp luật điều chỉnh hành vi của An, bảo vệ quyền và buộc An thực hiện nghĩa vụ của mình.
- Bài 4: Nhà nước cần nguồn lực tài chính để thực hiện chức năng quản lí, cung cấp dịch vụ công (giáo dục, y tế, quốc phòng, giao thông) và điều tiết kinh tế.
- Bài 5: Chi xây dựng, sửa chữa trường học; chi trả lương giáo viên; chi mua sắm thiết bị dạy học (nêu 1 khoản đúng).
- Bài 6: Thu ngân sách: a, c. Chi ngân sách: b, d.