1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề này tổng quan nội dung hệ thống chính trị nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gồm các bài về đặc điểm, cấu trúc và nguyên tắc hoạt động của hệ thống chính trị; Quốc hội, Chủ tịch nước và Chính phủ; Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân; Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân.
Hệ thống chính trị Việt Nam gồm Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị, xã hội. Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội. Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.
Hệ thống chính trị hoạt động theo nguyên tắc: tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân; Đảng lãnh đạo; Nhà nước quản lí; Nhân dân làm chủ; bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ, hiệu lực và hiệu quả.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Cử tri xã A tham gia bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân xã. Sau khi trúng cử, các đại biểu lắng nghe ý kiến cử tri, đề xuất sửa chữa đường giao thông và xây thêm trường mầm non.
Lời giải: Việc bầu cử thể hiện nguyên tắc tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân. Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân địa phương. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị, xã hội giám sát, phản biện để bộ máy hoạt động hiệu quả.
3. Ghi nhớ
Hệ thống chính trị Việt Nam gồm Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị, xã hội. Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lí, Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực nhà nước thuộc về Nhân dân.