1. Kiến thức trọng tâm
Văn nghị luận là loại văn bản dùng lí lẽ và bằng chứng để thuyết phục người đọc tin và làm theo một quan điểm. Nghệ thuật thuyết phục thể hiện ở luận điểm rõ ràng, luận cứ xác đáng và cách lập luận chặt chẽ. Luận điểm là ý kiến chính cần chứng minh; luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng và sự kiện làm cơ sở cho luận điểm.
Các thao tác lập luận thường dùng gồm: giải thích, chứng minh, phân tích, bình luận, bác bỏ và so sánh. Một bài nghị luận thuyết phục cần có bố cục ba phần: mở bài nêu vấn đề, thân bài triển khai luận điểm, kết bài khẳng định lại quan điểm. Ngôn ngữ nghị luận cần chính xác, mạch lạc, giàu sức thuyết phục nhưng vẫn tôn trọng sự thật.
Ngoài lí lẽ, người viết còn cần thấu hiểu đối tượng người đọc để chọn dẫn chứng gần gũi và cách diễn đạt phù hợp.
2. Ví dụ minh họa
Muốn thuyết phục bạn bè từ bỏ thói quen xả rác, người viết có thể nêu luận điểm: "Giữ gìn vệ sinh chung là trách nhiệm của mỗi học sinh." Luận cứ gồm: rác thải làm mất mỹ quan trường học, gây ô nhiễm và ảnh hưởng sức khỏe; nhiều trường đã sạch đẹp hơn nhờ học sinh tự giác bỏ rác đúng nơi quy định.
Sau đó, người viết phân tích hậu quả của việc xả rác và đề xuất giải pháp cụ thể như đặt thêm thùng rác, nhắc nhở lẫn nhau. Dẫn chứng cụ thể giúp lập luận trở nên thuyết phục.
3. Ghi nhớ
Nghị luận thuyết phục cần luận điểm rõ ràng, luận cứ xác thực và lập luận chặt chẽ. Khi viết, cần chọn dẫn chứng phù hợp và trình bày mạch lạc, có sức thuyết phục.