1. Kiến thức trọng tâm
Tích trò sân khấu dân gian là những vở diễn dân gian như chèo, tuồng, cải lương, múa rối nước, được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Tích là cốt truyện lấy từ truyện cổ, lịch sử hoặc đời sống; trò là cách diễn xuất sinh động bằng lời ca, điệu múa và động tác. Sân khấu dân gian gắn liền với hội làng, lễ hội và đời sống cộng đồng.
Nghệ thuật sân khấu dân gian nổi bật ở tính tổng hợp: văn học, âm nhạc, múa và hội họa hòa quyện. Diễn viên vừa hát, vừa múa, vừa diễn bằng cử chỉ, ánh mắt. Trang phục, mặt nạ và đạo cụ đơn giản nhưng giàu ý nghĩa biểu tượng. Khán giả không chỉ xem mà còn tham gia, cổ vũ, tạo nên không khí vui tươi, gần gũi.
Tích trò sân khấu dân gian phản ánh ước mơ về cái thiện, phê phán cái xấu và ca ngợi tình yêu quê hương.
2. Ví dụ minh họa
Trong một vở chèo dân gian, nhân vật Thị Mầu xuất hiện với dáng điệu duyên dáng, lời ca dí dỏm. Diễn viên vừa hát vừa đưa mắt lúng liếng, khiến khán giả bật cười. Nhưng phía sau tiếng cười là lời phê phán nhẹ nhàng thói lẳng lơ, đồng thời thể hiện sự yêu đời, hồn nhiên của người dân quê.
Một vở múa rối nước kể chuyện nông dân cấy lúa: con rối cử động nhịp nhàng theo tiếng trống, tái hiện sinh động lao động đồng áng. Người xem vừa thích thú vừa thêm yêu quê hương, đất nước.
3. Ghi nhớ
Tích trò sân khấu dân gian là nghệ thuật tổng hợp giàu tính cộng đồng, vừa giải trí vừa giáo dục. Cần trân trọng và giữ gìn di sản sân khấu dân gian của dân tộc.