Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Mọi dữ liệu số đều được biểu diễn bằng dãy bit và . C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Tôn trọng người khác, không lan truyền tin giả, không bắt nạt trên mạng. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Môi trường số là không gian mà con người giao tiếp, học tập, làm việc và giải trí thông qua các thiết bị và mạng máy tính.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Chủ đề này tóm tắt bài học về hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên (Bài 4). B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: Minh thấy một bài đăng chưa kiểm chứng nói xấu bạn cùng lớp. Minh không chia sẻ bài đăng đó mà báo cho giáo viên chủ nhiệm để xử lí.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Hành động của Minh thể hiện đạo đức và văn hoá trong môi trường số: không lan truyền thông tin sai sự thật, không tham gia bắt nạt trên mạng và biết nhờ người có trách nhiệm can thiệp kịp thời.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Vì sao cần kiểm chứng thông tin tìm được trên Internet?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một học sinh ghi lại nhiệt độ lúc 7 giờ, 12 giờ và 18 giờ trong 3 ngày, sau đó tính nhiệt độ trung bình mỗi ngày và vẽ biểu đồ. Hãy chỉ ra bước thu thập, bước xử lí và bước lưu trữ / truyền đạt trong ví dụ này.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một bạn dùng điện thoại để tra cứu tài liệu, làm bài tập nhóm trực tuyến và chơi trò chơi điện tử đến khuya. Hãy phân tích mặt tích cực và mặt tiêu cực trong cách dùng điện thoại của bạn ấy, rồi đề xuất cách dùng hợp lí hơn.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Mọi dữ liệu số đều được biểu diễn bằng dãy bit và ."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Tôn trọng người khác, không lan truyền tin giả, không bắt nạt trên mạng."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Môi trường số là không gian mà con người giao tiếp, học tập, làm việc và giải trí thông qua các thiết bị và mạng máy tính."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Chủ đề này tóm tắt bài học về hệ nhị phân và dữ liệu số nguyên (Bài 4)."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Môi trường số là không gian mà con người giao tiếp, học tập, làm việc và giải trí thông qua các thiết bị và mạng máy tính. Khi tham gia môi trường số, mỗi người cần tuân thủ các chuẩn mực đạo đức, quy định pháp luật và văn hoá ứng xử để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
- Tổng kết ghi nhớ: Mọi dữ liệu số đều được biểu diễn bằng dãy bit và .; Tôn trọng người khác, không lan truyền tin giả, không bắt nạt trên mạng.; Tuân thủ pháp luật: không truy cập trái phép, không phát tán mã độc, không vi phạm bản quyền.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Minh thấy một bài đăng chưa kiểm chứng nói xấu bạn cùng lớp. Minh không chia sẻ bài đăng đó mà báo cho giáo viên chủ nhiệm để xử lí.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 3: Đạo đức, pháp luật và văn hoá trong môi trường số (Mọi dữ liệu số đều được biểu diễn bằng dãy bit và .; Tôn trọng người khác, không lan truyền tin giả, không bắt nạt trên mạng.; Tuân thủ pháp luật: không truy cập trái phép, không phát tán mã độc, không vi phạm bản quyền.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Hành động của Minh thể hiện đạo đức và văn hoá trong môi trường số: không lan truyền thông tin sai sự thật, không tham gia bắt nạt trên mạng và biết nhờ người có trách nhiệm can thiệp kịp thời.
- Bài 4: Vì trên Internet có cả thông tin đúng và thông tin sai, tin giả; kiểm chứng giúp tránh dùng thông tin sai.
- Bài 5: Thu thập: ghi nhiệt độ các thời điểm trong 3 ngày. Xử lí: tính nhiệt độ trung bình mỗi ngày. Lưu trữ / truyền đạt: vẽ biểu đồ, ghi kết quả vào báo cáo.
- Bài 6: Tích cực: tra cứu tài liệu, làm bài tập nhóm. Tiêu cực: chơi game đến khuya gây mất ngủ, ảnh hưởng học tập. Cách dùng hợp lí: giới hạn thời gian chơi game, dùng điện thoại chủ yếu cho học tập, không dùng khuya.