Bài tập — Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ . D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học. D. Tổng hợp lực là phép thay thế nhiều lực cùng tác dụng lên một vật bằng một lực duy nhất có tác dụng tương đương, gọi là hợp lực.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Độ lớn của hợp lực thỏa mãn $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha}$ , trong đó $\alpha$ là góc giữa hai lực. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Hai lực $F_1 = 6,N$ và $F_2 = 8,N$ cùng tác dụng lên một vật, góc giữa chúng bằng $90^\circ$ . Tính hợp lực.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = 10,N$ . Hướng của hợp lực hợp với lực $F_1$ một góc $\theta$ thỏa mãn $\tan\theta = \frac{8}{6}$ , suy ra $\theta \approx 53^\circ$ . Kết quả này có thể kiểm chứng bằng lực kế trong thí nghiệm.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Kim phút của một chiếc đồng hồ quay được một vòng hết 3600 s. Tính tốc độ góc của kim phút.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một bánh xe có bán kính 0,3 m quay đều với tần số 10 vòng/s. Tính tốc độ dài của một điểm trên vành bánh xe.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một vật có khối lượng 1 kg chuyển động tròn đều với tốc độ 3 m/s trên quỹ đạo có bán kính 0,5 m. Tính độ lớn lực hướng tâm tác dụng lên vật.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành."
- Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ ."
- Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tổng hợp lực là phép thay thế nhiều lực cùng tác dụng lên một vật bằng một lực duy nhất có tác dụng tương đương, gọi là hợp lực."
- Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Độ lớn của hợp lực thỏa mãn $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha}$ , trong đó $\alpha$ là góc giữa hai lực."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tổng hợp lực là phép thay thế nhiều lực cùng tác dụng lên một vật bằng một lực duy nhất có tác dụng tương đương, gọi là hợp lực. Khi hai lực đồng quy tác dụng lên một vật, hợp lực được xác định bằng quy tắc hình bình hành: vẽ hai vectơ lực từ cùng một điểm, dựng hình bình hành, đường chéo chính là hợp lực.
- Tổng kết ghi nhớ: Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành.; Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ .; Chất điểm cân bằng khi hợp lực bằng không.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hai lực $F_1 = 6,N$ và $F_2 = 8,N$ cùng tác dụng lên một vật, góc giữa chúng bằng $90^\circ$ . Tính hợp lực.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực (Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành.; Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ .; Chất điểm cân bằng khi hợp lực bằng không.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = 10,N$ . Hướng của hợp lực hợp với lực $F_1$ một góc $\theta$ thỏa mãn $\tan\theta = \frac{8}{6}$ , suy ra $\theta \approx 53^\circ$ . Kết quả này có thể kiểm chứng bằng lực kế trong thí nghiệm.
Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}

. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Độ lớn của hợp lực thỏa mãn

F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha}

, trong đó

\alpha

là góc giữa hai lực. B. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Hai lực $F_1 = 6,N$ và $F_2 = 8,N$ cùng tác dụng lên một vật, góc giữa chúng bằng $90^\circ$ . Tính hợp lực.

Lời giải: Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = 10,N$ . Hướng của hợp lực hợp với lực $F_1$ một góc $\theta$ thỏa mãn $\tan\theta = \frac{8}{6}$ , suy ra $\theta \approx 53^\circ$ . Kết quả này có thể kiểm chứng bằng lực kế trong thí nghiệm.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Kim phút của một chiếc đồng hồ quay được một vòng hết 3600 s. Tính tốc độ góc của kim phút.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-B, 2-C, 3-D, 4-A.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (B): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành."
Câu 2 (C): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ ."
Câu 3 (D): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Tổng hợp lực là phép thay thế nhiều lực cùng tác dụng lên một vật bằng một lực duy nhất có tác dụng tương đương, gọi là hợp lực."
Câu 4 (A): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Độ lớn của hợp lực thỏa mãn $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2 + 2F_1F_2\cos\alpha}$ , trong đó $\alpha$ là góc giữa hai lực."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Tổng hợp lực là phép thay thế nhiều lực cùng tác dụng lên một vật bằng một lực duy nhất có tác dụng tương đương, gọi là hợp lực. Khi hai lực đồng quy tác dụng lên một vật, hợp lực được xác định bằng quy tắc hình bình hành: vẽ hai vectơ lực từ cùng một điểm, dựng hình bình hành, đường chéo chính là hợp lực.
Tổng kết ghi nhớ: Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành.; Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ .; Chất điểm cân bằng khi hợp lực bằng không.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Hai lực $F_1 = 6,N$ và $F_2 = 8,N$ cùng tác dụng lên một vật, góc giữa chúng bằng $90^\circ$ . Tính hợp lực.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 22: Thực hành: Tổng hợp lực (Hợp lực của hai lực đồng quy tuân theo quy tắc hình bình hành.; Khi hai lực vuông góc: $F = \sqrt{F_1^2 + F_2^2}$ .; Chất điểm cân bằng khi hợp lực bằng không.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Vì $\cos 90^\circ = 0$ nên $F = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = 10,N$ . Hướng của hợp lực hợp với lực $F_1$ một góc $\theta$ thỏa mãn $\tan\theta = \frac{8}{6}$ , suy ra $\theta \approx 53^\circ$ . Kết quả này có thể kiểm chứng bằng lực kế trong thí nghiệm.

Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.