Bài tập — Bài 28: Động lượng

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 28: Động lượng? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ .

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 28: Động lượng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ . B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 28: Động lượng, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Động lượng là đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của vật. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 28: Động lượng, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Động lượng là đại lượng vectơ, có cùng phương và chiều với vận tốc của vật, đơn vị là $kg \cdot m/s$ . D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 28: Động lượng, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một quả bóng khối lượng $0{,}4,kg$ đang bay với vận tốc $10,m/s$ thì đập vào tường và bật trở lại với vận tốc $8,m/s$ theo hướng ngược lại. Tính độ biến thiên động lượng của bóng.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 28: Động lượng để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Chọn chiều dương là chiều bóng bay tới. Động lượng ban đầu: $p_1 = 0{,}4 \cdot 10 = 4,kg \cdot m/s$ . Động lượng sau va chạm: $p_2 = 0{,}4 \cdot (-8) = -3{,}2,kg \cdot m/s$ . Độ biến thiên: $\Delta p = p_2 - p_1 = -3{,}2 - 4 = -7{,}2,kg \cdot m/s$ . Dấu âm cho thấy động lượng thay đổi ngược chiều chuyển động ban đầu.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một vật có khối lượng 2 kg chuyển động tròn đều với tốc độ 4 m/s trên quỹ đạo có bán kính 1 m. Tính độ lớn lực hướng tâm tác dụng lên vật.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính động lượng của vật có khối lượng 5 kg đang chuyển động với tốc độ 4 m/s.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một vật có khối lượng 3 kg chuyển động với tốc độ 2 m/s, va chạm mềm với một vật khác có khối lượng 1 kg đang đứng yên. Tính tốc độ của hai vật sau va chạm.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ ."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ ."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Động lượng là đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của vật."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Động lượng là đại lượng vectơ, có cùng phương và chiều với vận tốc của vật, đơn vị là $kg \cdot m/s$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Động lượng là đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của vật. Động lượng của một vật có khối lượng $m$ chuyển động với vận tốc $\vec{v}$ được định nghĩa là $\vec{p} = m\vec{v}$ .
- Tổng kết ghi nhớ: Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ .; Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ .; Động lượng của hệ là tổng vectơ động lượng của các vật trong hệ.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một quả bóng khối lượng $0{,}4,kg$ đang bay với vận tốc $10,m/s$ thì đập vào tường và bật trở lại với vận tốc $8,m/s$ theo hướng ngược lại. Tính độ biến thiên động lượng của bóng.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 28: Động lượng (Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ .; Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ .; Động lượng của hệ là tổng vectơ động lượng của các vật trong hệ.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Chọn chiều dương là chiều bóng bay tới. Động lượng ban đầu: $p_1 = 0{,}4 \cdot 10 = 4,kg \cdot m/s$ . Động lượng sau va chạm: $p_2 = 0{,}4 \cdot (-8) = -3{,}2,kg \cdot m/s$ . Độ biến thiên: $\Delta p = p_2 - p_1 = -3{,}2 - 4 = -7{,}2,kg \cdot m/s$ . Dấu âm cho thấy động lượng thay đổi ngược chiều chuyển động ban đầu.
Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

\vec{p} = m\vec{v}

, đơn vị

kg \cdot m/s

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 28: Động lượng, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Xung lượng của lực:

\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t

. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

kg \cdot m/s

. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Một quả bóng khối lượng $0{,}4,kg$ đang bay với vận tốc $10,m/s$ thì đập vào tường và bật trở lại với vận tốc $8,m/s$ theo hướng ngược lại. Tính độ biến thiên động lượng của bóng.

Lời giải: Chọn chiều dương là chiều bóng bay tới. Động lượng ban đầu: $p_1 = 0{,}4 \cdot 10 = 4,kg \cdot m/s$ . Động lượng sau va chạm: $p_2 = 0{,}4 \cdot (-8) = -3{,}2,kg \cdot m/s$ . Độ biến thiên: $\Delta p = p_2 - p_1 = -3{,}2 - 4 = -7{,}2,kg \cdot m/s$ . Dấu âm cho thấy động lượng thay đổi ngược chiều chuyển động ban đầu.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tính động lượng của vật có khối lượng 5 kg đang chuyển động với tốc độ 4 m/s.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ ."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ ."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Động lượng là đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của vật."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Động lượng là đại lượng vectơ, có cùng phương và chiều với vận tốc của vật, đơn vị là $kg \cdot m/s$ ."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Động lượng là đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của vật. Động lượng của một vật có khối lượng $m$ chuyển động với vận tốc $\vec{v}$ được định nghĩa là $\vec{p} = m\vec{v}$ .
Tổng kết ghi nhớ: Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ .; Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ .; Động lượng của hệ là tổng vectơ động lượng của các vật trong hệ.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một quả bóng khối lượng $0{,}4,kg$ đang bay với vận tốc $10,m/s$ thì đập vào tường và bật trở lại với vận tốc $8,m/s$ theo hướng ngược lại. Tính độ biến thiên động lượng của bóng.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 28: Động lượng (Động lượng: $\vec{p} = m\vec{v}$ , đơn vị $kg \cdot m/s$ .; Xung lượng của lực: $\Delta\vec{p} = \vec{F}\Delta t$ .; Động lượng của hệ là tổng vectơ động lượng của các vật trong hệ.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Chọn chiều dương là chiều bóng bay tới. Động lượng ban đầu: $p_1 = 0{,}4 \cdot 10 = 4,kg \cdot m/s$ . Động lượng sau va chạm: $p_2 = 0{,}4 \cdot (-8) = -3{,}2,kg \cdot m/s$ . Độ biến thiên: $\Delta p = p_2 - p_1 = -3{,}2 - 4 = -7{,}2,kg \cdot m/s$ . Dấu âm cho thấy động lượng thay đổi ngược chiều chuyển động ban đầu.

Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.

Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.