Bài tập ôn tập Vật Lí 10 Kết nối tri thức Chương 3 (có đúng sai, trả lời ngắn)

1. Kiến thức trọng tâm

Chương 3 nghiên cứu động lực học: ba định luật Newton, các lực trong thực tiễn và moment lực. Định luật I Newton phát biểu: nếu không chịu tác dụng của lực hoặc hợp lực bằng không, vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, vật đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều. Tính chất này gọi là quán tính.

Định luật II Newton: gia tốc của vật cùng hướng với hợp lực tác dụng lên vật, độ lớn tỉ lệ thuận với độ lớn của hợp lực và tỉ lệ nghịch với khối lượng: $\vec{a} = \frac{\vec{F}}{m}$ hay $\vec{F} = m\vec{a}$. Định luật III Newton: khi vật A tác dụng lên vật B một lực, vật B cũng tác dụng lại vật A một lực có cùng độ lớn, cùng phương nhưng ngược chiều. Các lực trong thực tiễn gồm trọng lực $P = mg$, lực ma sát $F_{ms} = \mu N$, lực căng dây và lực đàn hồi $F_{đh} = k\Delta l$.

Moment lực đối với một trục quay là $M = Fd$, với $d$ là cánh tay đòn. Điều kiện cân bằng của vật rắn là tổng hợp lực và tổng moment lực đều bằng không.

2. Ví dụ minh họa

Một vật khối lượng $2,kg$ chịu tác dụng của hợp lực $6,N$. Tính gia tốc của vật.

Lời giải: Theo định luật II Newton, $a = \frac{F}{m} = \frac{6}{2} = 3,m/s^2$. Nếu hợp lực tăng gấp đôi lên $12,N$ thì gia tốc cũng tăng gấp đôi thành $6,m/s^2$.

Một lực $20,N$ tác dụng vuông góc với một cánh cửa tại điểm cách bản lề $0{,}8,m$. Moment lực đối với bản lề là $M = Fd = 20 \cdot 0{,}8 = 16,N \cdot m$.

3. Ghi nhớ

• Định luật II Newton: $\vec{F} = m\vec{a}$.
• Trọng lực: $P = mg$; lực đàn hồi: $F_{đh} = k\Delta l$; lực ma sát: $F_{ms} = \mu N$.
• Moment lực: $M = Fd$; cân bằng khi tổng lực và tổng moment đều bằng không.