1. Kiến thức trọng tâm
Cơ khí động lực là lĩnh vực của ngành cơ khí nghiên cứu về các loại máy móc tạo ra và sử dụng năng lượng để sinh công, đặc biệt là động cơ đốt trong và các phương tiện giao thông vận tải. Nhờ cơ khí động lực, con người tạo ra ô tô, xe máy, tàu thủy, máy bay, máy kéo và nhiều loại máy nông nghiệp, phục vụ đi lại, vận chuyển hàng hóa và sản xuất.
Các sản phẩm của cơ khí động lực thường gồm động cơ, hệ thống truyền lực, hệ thống điều khiển và khung vỏ. Động cơ biến đổi năng lượng của nhiên liệu thành cơ năng làm quay trục, từ đó truyền lực tới bánh xe, chân vịt hoặc các bộ phận công tác. Trong quá trình làm việc, động cơ cần được làm mát, bôi trơn và cung cấp nhiên liệu, không khí một cách hợp lí.
Ngành cơ khí động lực có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế: thúc đẩy giao thông vận tải, cơ giới hóa nông nghiệp, phát triển công nghiệp và dịch vụ. Cùng với đó, ngành cũng đặt ra thách thức về ô nhiễm khí thải, tiếng ồn và tiêu hao nhiên liệu, đòi hỏi phát triển động cơ sạch, tiết kiệm và thân thiện với môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Một chiếc xe máy có động cơ xăng 110 phân khối. Khi người lái vặn tay ga, nhiên liệu và không khí được đưa vào xi-lanh, bugi đánh lửa đốt cháy hỗn hợp, sinh công đẩy pít-tông chuyển động. Chuyển động này truyền qua hộp số, xích tới bánh sau làm xe chạy.
Ví dụ cho thấy động cơ đốt trong biến năng lượng hóa học của xăng thành cơ năng. Nếu động cơ được bảo dưỡng tốt, thay dầu đúng hạn, xe chạy êm, tiết kiệm xăng và ít xả khói đen.
3. Ghi nhớ
- Cơ khí động lực nghiên cứu máy móc tạo ra và sử dụng năng lượng để sinh công.
- Sản phẩm tiêu biểu: động cơ đốt trong, ô tô, xe máy, tàu thủy, máy kéo.
- Động cơ biến năng lượng nhiên liệu thành cơ năng làm quay trục và truyền lực.
- Cần phát triển động cơ sạch, tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường.