1. Kiến thức trọng tâm
Để động cơ đốt trong làm việc ổn định, ngoài hai cơ cấu chính còn cần các hệ thống phục vụ. Các hệ thống chính gồm: hệ thống nhiên liệu, hệ thống đánh lửa, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống phân phối khí và hệ thống khởi động.
Hệ thống nhiên liệu cung cấp nhiên liệu và không khí với tỉ lệ thích hợp vào xi-lanh. Ở động cơ xăng, hệ thống gồm thùng xăng, bơm xăng, bộ chế hòa khí hoặc kim phun điện tử. Ở động cơ đi-ê-zen, hệ thống gồm bơm cao áp và vòi phun, phun nhiên liệu trực tiếp vào buồng cháy. Hệ thống đánh lửa (chỉ có ở động cơ xăng) tạo tia lửa điện ở bugi đúng thời điểm để đốt cháy hỗn hợp.
Hệ thống bôi trơn đưa dầu bôi trơn đến các bề mặt ma sát như pít-tông, trục khuỷu, trục cam để giảm mài mòn và làm mát. Hệ thống làm mát giữ nhiệt độ động cơ trong giới hạn cho phép, gồm làm mát bằng nước (két nước, bơm nước, quạt gió) và làm mát bằng không khí (cánh tản nhiệt). Hệ thống khởi động dùng mô-tơ điện quay trục khuỷu khi bắt đầu nổ máy.
2. Ví dụ minh họa
Một chiếc xe máy chạy đường dài bỗng bị bó máy, động cơ nóng bất thường và chết máy. Thợ kiểm tra phát hiện xe đã cạn dầu bôi trơn do lâu ngày không thay dầu, pít-tông và xi-lanh bị mài mòn nặng.
Ví dụ cho thấy hệ thống bôi trơn tuy nhỏ nhưng rất quan trọng. Chỉ cần thiếu dầu, động cơ có thể hỏng nặng. Vì vậy, người sử dụng phải kiểm tra mức dầu thường xuyên và thay dầu đúng hạn theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
3. Ghi nhớ
- Các hệ thống chính: nhiên liệu, đánh lửa, bôi trơn, làm mát, phân phối khí, khởi động.
- Hệ thống nhiên liệu cung cấp hỗn hợp nhiên liệu và không khí đúng tỉ lệ.
- Hệ thống đánh lửa tạo tia lửa ở bugi (chỉ có ở động cơ xăng).
- Hệ thống bôi trơn giảm mài mòn; hệ thống làm mát giữ nhiệt độ ổn định.
- Phải kiểm tra dầu, nước làm mát và bảo dưỡng các hệ thống định kì.