1. Kiến thức trọng tâm
Hệ thống truyền lực là bộ phận của ô tô có nhiệm vụ truyền mô-men quay từ động cơ tới các bánh xe chủ động, giúp xe chuyển động, đồng thời thay đổi tốc độ, mô-men và chiều chuyển động phù hợp với điều kiện đường sá. Nếu không có hệ thống truyền lực, động cơ dù khỏe cũng không thể làm bánh xe quay.
Hệ thống truyền lực trên ô tô thường gồm: li hợp, hộp số, trục các-đăng, bộ truyền lực chính và bộ vi sai, các bán trục. Li hợp dùng để nối, ngắt truyền động giữa động cơ và hộp số khi sang số hoặc dừng xe. Hộp số thay đổi tỉ số truyền để xe chạy nhanh, chậm hoặc lùi. Trục các-đăng truyền mô-men từ hộp số tới cầu chủ động. Bộ truyền lực chính và vi sai giảm tốc độ, tăng mô-men và cho phép hai bánh xe quay với tốc độ khác nhau khi xe vào cua.
Trên xe máy, hệ thống truyền lực đơn giản hơn, gồm li hợp, hộp số, xích hoặc dây đai truyền động tới bánh sau. Ngày nay, nhiều ô tô dùng hộp số tự động, người lái không cần sang số bằng tay, xe vận hành êm ái và tiện lợi hơn.
2. Ví dụ minh họa
Khi xe ô tô lên dốc cao, người lái chuyển về số thấp. Lúc này hộp số tăng mô-men truyền tới bánh xe, xe leo dốc khỏe hơn dù tốc độ chậm.
Ví dụ cho thấy hộp số giúp động cơ làm việc hiệu quả trong mọi điều kiện. Nếu lái xe luôn để số cao khi lên dốc, động cơ sẽ bị ì, hao xăng và nhanh hỏng. Vì vậy, người lái phải chọn số phù hợp với địa hình.
3. Ghi nhớ
- Hệ thống truyền lực truyền mô-men từ động cơ tới bánh xe chủ động.
- Các bộ phận chính: li hợp, hộp số, trục các-đăng, truyền lực chính, vi sai, bán trục.
- Li hợp nối, ngắt truyền động; hộp số thay đổi tốc độ và mô-men.
- Vi sai cho phép hai bánh xe quay với tốc độ khác nhau khi vào cua.
- Lái xe phải chọn số phù hợp với địa hình để tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ động cơ.