1. Kiến thức trọng tâm
- Liên Bang Nga là nền kinh tế lớn của thế giới, có vai trò quan trọng trong thị trường năng lượng và lương thực toàn cầu.
- Cơ cấu kinh tế: dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn nhất, khoảng GDP; công nghiệp chiếm khoảng ; nông nghiệp chiếm tỉ trọng nhỏ nhưng có ý nghĩa chiến lược.
- Công nghiệp: phát triển mạnh các ngành khai thác và chế biến tài nguyên. Nổi bật là công nghiệp dầu khí, than, luyện kim, hoá chất, chế tạo máy, quốc phòng. Nhiều khu công nghiệp tập trung ở phía tây và dọc tuyến đường sắt xuyên Xi-bi-a.
- Nông nghiệp: trồng lúa mì, lúa mạch, khoai tây, củ cải đường; chăn nuôi bò, lợn, gia cầm. Nga là một trong những nước xuất khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, nhờ vùng đất đen màu mỡ ở phía nam.
- Ngoại thương: Nga xuất khẩu chủ yếu dầu mỏ, khí tự nhiên, than, kim loại, lúa mì; nhập khẩu máy móc, thiết bị, hàng tiêu dùng. Bạn hàng chính: Trung Quốc, Ấn Độ, các nước EU, Thổ Nhĩ Kỳ.
- Những thách thức: kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng; cơ sở hạ tầng ở Xi-bi-a và Viễn Đông còn hạn chế; chịu tác động của các lệnh trừng phạt kinh tế; dân số giảm và già hoá.
2. Ví dụ minh họa
Đề bài: Vì sao Nga trở thành một trong những nước xuất khẩu lúa mì hàng đầu thế giới?
Lời giải: Nga có vùng đất đen rộng lớn ở phía nam đồng bằng Đông Âu và Tây Xi-bi-a, đất đai màu mỡ, thích hợp trồng lúa mì. Nông nghiệp được cơ giới hoá, áp dụng giống mới và kĩ thuật canh tác hiện đại, năng suất tăng. Sản lượng lúa mì vượt nhu cầu trong nước nên phần dư được xuất khẩu. Ngoài ra, Nga có hệ thống cảng biển và đường sắt phục vụ vận chuyển ngũ cốc ra thị trường thế giới.
3. Ghi nhớ
- Kinh tế Nga dựa nhiều vào năng lượng và tài nguyên khoáng sản.
- Nông nghiệp có thế mạnh về lúa mì xuất khẩu.
- Phát triển kinh tế cần giảm phụ thuộc vào dầu khí.