1. Kiến thức trọng tâm
Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân. Pháp luật về bảo vệ môi trường quy định các hành vi bị cấm và các biện pháp xử lý đối với hành vi vi phạm.
Một số hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường thường gặp: xả chất thải chưa qua xử lý ra môi trường; vứt rác thải bừa bãi; chặt phá rừng, khai thác tài nguyên trái phép; săn bắt, buôn bán động vật hoang dã quý hiếm; sử dụng chất độc hại, chất cấm trong sản xuất, kinh doanh; gây tiếng ồn, độ rung vượt mức cho phép.
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Mỗi công dân có quyền được sống trong môi trường trong lành, quyền tố cáo hành vi gây ô nhiễm môi trường và có nghĩa vụ bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh chung.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Một cơ sở sản xuất gần khu dân cư thường xuyên xả nước thải có màu đen, mùi hôi ra con kênh cạnh nhà dân. Nhiều hộ dân bức xúc nhưng không biết phải làm gì.
Hướng giải quyết: Người dân có quyền gửi đơn phản ánh, tố cáo đến Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan chức năng về bảo vệ môi trường. Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra và xử lý theo quy định: yêu cầu cơ sở ngừng xả thải, xử phạt hành chính, buộc khắc phục hậu quả.
3. Ghi nhớ
- Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mọi tổ chức, cá nhân.
- Các hành vi xả thải chưa xử lý, chặt phá rừng, săn bắt động vật hoang dã đều vi phạm pháp luật.
- Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
- Công dân có quyền tố cáo hành vi gây ô nhiễm môi trường.