1. Kiến thức trọng tâm
Quyền dân chủ cơ bản của công dân là những quyền gắn với việc công dân tham gia quản lí nhà nước và xã hội, được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận. Các quyền này thể hiện bản chất dân chủ của Nhà nước ta, nơi quyền lực thuộc về nhân dân.
Chủ đề này gồm bốn bài: Bài 13 về quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội; Bài 14 về quyền bầu cử và ứng cử; Bài 15 về quyền khiếu nại, tố tụng; Bài 16 về quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. Điểm chung của các quyền là công dân vừa có quyền, vừa có nghĩa vụ thực hiện đúng pháp luật, tôn trọng quyền của người khác.
Để thực hiện tốt các quyền dân chủ, công dân cần hiểu rõ điều kiện, trình tự, thủ tục pháp luật quy định; không lợi dụng quyền dân chủ để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Chị Lan là công dân đủ 18 tuổi, thấy con đường trước nhà bị hư hỏng nhưng lâu không được sửa. Chị viết đơn kiến nghị gửi Ủy ban nhân dân phường đề nghị khắc phục.
Lời giải: Chị Lan đã thực hiện quyền tham gia quản lí nhà nước và xã hội, quyền kiến nghị với cơ quan nhà nước. Việc làm này đúng pháp luật, thể hiện tinh thần trách nhiệm của công dân với cộng đồng.
3. Ghi nhớ
- Quyền dân chủ cơ bản gồm: tham gia quản lí nhà nước và xã hội, bầu cử và ứng cử, khiếu nại, tố tụng, bảo vệ Tổ quốc.
- Thực hiện quyền dân chủ phải đúng trình tự, thủ tục pháp luật.
- Không lợi dụng quyền dân chủ để xâm phạm lợi ích hợp pháp của người khác.