1. Kiến thức trọng tâm
Quyền khiếu nại là quyền của công dân đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Quyền tố cáo là quyền của công dân báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào, gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, công dân phải trung thực, trình bày đúng sự thật, chịu trách nhiệm về nội dung khiếu nại, tố cáo; không được lợi dụng khiếu nại, tố cáo để vu khống, xúc phạm danh dự của người khác.
2. Ví dụ minh họa
Tình huống: Gia đình chị Hoa bị thu hồi đất nhưng mức bồi thường thấp hơn quy định. Chị Hoa làm đơn khiếu nại gửi Ủy ban nhân dân huyện đề nghị xem xét lại mức bồi thường.
Lời giải: Chị Hoa đã thực hiện đúng quyền khiếu nại. Việc khiếu nại đúng trình tự, có căn cứ giúp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời giúp cơ quan nhà nước kịp thời sửa chữa sai sót trong quá trình thực thi công vụ.
3. Ghi nhớ
- Công dân có quyền khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật.
- Công dân có quyền tố cáo hành vi vi phạm pháp luật.
- Khiếu nại, tố cáo phải trung thực, đúng sự thật, đúng trình tự pháp luật.
- Nghiêm cấm lợi dụng khiếu nại, tố cáo để vu khống, xúc phạm người khác.