1. Kiến thức trọng tâm
Cung là khối lượng hàng hóa, dịch vụ mà người bán sẵn sàng cung cấp ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định. Cầu là khối lượng hàng hóa, dịch vụ mà người mua sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong cùng thời gian. Quy luật cung: giá tăng thì lượng cung tăng; quy luật cầu: giá tăng thì lượng cầu giảm, trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.
Khi cung và cầu gặp nhau tại một mức giá, thị trường đạt trạng thái cân bằng, lượng hàng bán ra bằng lượng hàng mua vào. Nếu giá cao hơn giá cân bằng, cung vượt cầu, hàng tồn kho, giá có xu hướng giảm. Nếu giá thấp hơn giá cân bằng, cầu vượt cung, hàng khan hiếm, giá có xu hướng tăng.
Ngoài giá cả, cung - cầu còn chịu tác động của thu nhập người tiêu dùng, sở thích, giá hàng hóa thay thế, chi phí sản xuất và chính sách của Nhà nước. Doanh nghiệp cần theo dõi cung - cầu để quyết định sản lượng, giá bán và kế hoạch kinh doanh.
2. Ví dụ minh họa
Giá vé xe khách dịp Tết thường tăng vì nhu cầu đi lại tăng mạnh trong khi số xe có hạn. Nhiều hãng xe tăng chuyến để đáp ứng, giá vé dần ổn định trở lại.
Lời giải: Dịp Tết cầu vượt cung nên giá tăng. Khi các hãng tăng cung bằng cách tăng chuyến, thị trường tiến gần trạng thái cân bằng, giá bớt biến động. Ví dụ cho thấy quy luật cung - cầu vận hành trong đời sống và doanh nghiệp cần điều chỉnh cung kịp thời.
3. Ghi nhớ
Cung tăng theo giá, cầu giảm theo giá; giá cân bằng là nơi cung gặp cầu; theo dõi cung - cầu để kinh doanh và tiêu dùng hợp lí.