Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm? A. Thị trường lao động trao đổi sức lao động lấy tiền lương; việc làm tạo thu nhập và giá trị xã hội; nâng cao trình độ, kĩ năng là chìa khóa có việc làm tốt. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, không bị pháp luật cấm, được xã hội thừa nhận. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Thị trường lao động là tổng thể các quan hệ kinh tế diễn ra trong quá trình trao đổi sức lao động, trong đó người lao động bán sức lao động và người sử dụng lao động mua sức lao động với giá cả là tiền lương. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Thị trường lao động có các chủ thể chính: người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước với vai trò quản lí, hỗ trợ.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Một doanh nghiệp phần mềm cần tuyển 20 lập trình viên nhưng chỉ có 10 ứng viên đáp ứng yêu cầu. Doanh nghiệp phải tăng lương và liên kết đào tạo với trường nghề để có đủ nhân lực.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Cầu lao động vượt cung lao động có kĩ năng khiến tiền lương tăng. Doanh nghiệp phải chủ động đào tạo và thu hút nhân lực. Ví dụ cho thấy thị trường lao động vận hành theo cung - cầu và trình độ kĩ năng quyết định cơ hội việc làm.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Ý tưởng kinh doanh tốt cần xuất phát từ A. sở thích cá nhân, không cần quan tâm thị trường. B. nhu cầu thị trường và phù hợp với khả năng thực hiện. C. việc bắt chước hoàn toàn đối thủ. D. số vốn thật lớn.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Cơ hội kinh doanh là A. điều kiện, hoàn cảnh thuận lợi để thực hiện ý tưởng kinh doanh. B. số vốn doanh nghiệp có. C. giấy phép kinh doanh. D. số lượng đối thủ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Nêu 2 tác hại của lạm phát cao.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thị trường lao động trao đổi sức lao động lấy tiền lương; việc làm tạo thu nhập và giá trị xã hội; nâng cao trình độ, kĩ năng là chìa khóa có việc làm tốt."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, không bị pháp luật cấm, được xã hội thừa nhận."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thị trường lao động là tổng thể các quan hệ kinh tế diễn ra trong quá trình trao đổi sức lao động, trong đó người lao động bán sức lao động và người sử dụng lao động mua sức lao động với giá cả là tiền lương."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thị trường lao động có các chủ thể chính: người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước với vai trò quản lí, hỗ trợ."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thị trường lao động là tổng thể các quan hệ kinh tế diễn ra trong quá trình trao đổi sức lao động, trong đó người lao động bán sức lao động và người sử dụng lao động mua sức lao động với giá cả là tiền lương. Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, không bị pháp luật cấm, được xã hội thừa nhận.
- Tổng kết ghi nhớ: Thị trường lao động trao đổi sức lao động lấy tiền lương; việc làm tạo thu nhập và giá trị xã hội; nâng cao trình độ, kĩ năng là chìa khóa có việc làm tốt.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một doanh nghiệp phần mềm cần tuyển 20 lập trình viên nhưng chỉ có 10 ứng viên đáp ứng yêu cầu. Doanh nghiệp phải tăng lương và liên kết đào tạo với trường nghề để có đủ nhân lực.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 5: Thị trường lao động và việc làm (Thị trường lao động trao đổi sức lao động lấy tiền lương; việc làm tạo thu nhập và giá trị xã hội; nâng cao trình độ, kĩ năng là chìa khóa có việc làm tốt.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Cầu lao động vượt cung lao động có kĩ năng khiến tiền lương tăng. Doanh nghiệp phải chủ động đào tạo và thu hút nhân lực. Ví dụ cho thấy thị trường lao động vận hành theo cung - cầu và trình độ kĩ năng quyết định cơ hội việc làm.
- Bài 4: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
- Bài 5: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.
- Bài 6: Áp dụng trực tiếp kiến thức trọng tâm và quy tắc trong bài học để trình bày lời giải.