1. Kiến thức trọng tâm
Thị trường lao động là tổng thể các quan hệ kinh tế diễn ra trong quá trình trao đổi sức lao động, trong đó người lao động bán sức lao động và người sử dụng lao động mua sức lao động với giá cả là tiền lương. Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập, không bị pháp luật cấm, được xã hội thừa nhận.
Thị trường lao động có các chủ thể chính: người lao động, người sử dụng lao động và Nhà nước với vai trò quản lí, hỗ trợ. Thị trường lao động vận hành theo quan hệ cung - cầu lao động: khi cầu lao động tăng, tiền lương có xu hướng tăng; khi cung lao động dư thừa, người tìm việc gặp nhiều khó khăn.
Việc làm có vai trò to lớn: tạo thu nhập, giúp người lao động phát triển bản thân, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội. Xu hướng hiện nay: thị trường lao động ngày càng đòi hỏi lao động có trình độ, kĩ năng số và khả năng thích ứng với công nghệ mới.
2. Ví dụ minh họa
Một doanh nghiệp phần mềm cần tuyển 20 lập trình viên nhưng chỉ có 10 ứng viên đáp ứng yêu cầu. Doanh nghiệp phải tăng lương và liên kết đào tạo với trường nghề để có đủ nhân lực.
Lời giải: Cầu lao động vượt cung lao động có kĩ năng khiến tiền lương tăng. Doanh nghiệp phải chủ động đào tạo và thu hút nhân lực. Ví dụ cho thấy thị trường lao động vận hành theo cung - cầu và trình độ kĩ năng quyết định cơ hội việc làm.
3. Ghi nhớ
Thị trường lao động trao đổi sức lao động lấy tiền lương; việc làm tạo thu nhập và giá trị xã hội; nâng cao trình độ, kĩ năng là chìa khóa có việc làm tốt.