1. Kiến thức trọng tâm
Đầu thế kỉ XV, nhà Trần suy yếu, xã hội khủng hoảng. Năm 1400, Hồ Quý Ly lên ngôi, lập ra nhà Hồ và tiến hành một loạt cải cách toàn diện nhằm củng cố quyền lực và tăng cường sức mạnh quốc gia.
Về kinh tế, nhà Hồ ban hành chính sách hạn điền, hạn nô nhằm hạn chế ruộng đất và nô tì của quý tộc, tăng nguồn thu cho nhà nước. Nhà Hồ phát hành tiền giấy “Thông bảo hội sao”, cải cách thuế khóa và khuyến khích sản xuất. Về quân sự, nhà Hồ xây dựng thành Tây Đô (Thanh Hóa), chế tạo súng thần cơ, tăng cường phòng thủ biên giới.
Về văn hóa – giáo dục, nhà Hồ đề cao chữ Nôm, chấn chỉnh thi cử, mở rộng giáo dục. Tuy nhiên, các cải cách gặp phải sự chống đối của tầng lớp quý tộc cũ và chưa nhận được sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân. Khi quân Minh xâm lược năm 1407, nhà Hồ thất bại, nước ta rơi vào ách đô hộ của nhà Minh.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao cải cách của Hồ Quý Ly chưa đạt kết quả như mong muốn?
Lời giải: Cải cách của Hồ Quý Ly mang tính cấp tiến nhưng thực hiện vội vàng, động chạm đến lợi ích của tầng lớp quý tộc Trần, gây ra sự chống đối trong nội bộ triều đình. Đồng thời, các chính sách như tiền giấy chưa phù hợp với trình độ kinh tế lúc bấy giờ nên chưa được nhân dân tin dùng. Khi giặc ngoại xâm tấn công, nhà Hồ thiếu sự đoàn kết toàn dân nên nhanh chóng thất bại.
3. Ghi nhớ
- Nhà Hồ (1400 – 1407) tiến hành cải cách toàn diện về kinh tế, quân sự, văn hóa – giáo dục.
- Chính sách hạn điền, hạn nô và tiền giấy là những cải cách nổi bật.
- Cải cách chưa thành công do thực hiện vội vàng, thiếu sự ủng hộ rộng rãi và giặc ngoại xâm tấn công.