Bài tập — Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV)

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV)? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV), khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV), phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Sau khi lên ngôi năm 1460, vua Lê Thánh Tông tiến hành cải cách toàn diện, đưa Đại Việt bước vào thời kì phát triển thịnh vượng nhất dưới triều Lê sơ. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV), học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Về hành chính, Lê Thánh Tông chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên, đặt các chức quan quản lý, tăng cường quyền lực của triều đình trung ương. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV), em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Câu hỏi: Cải cách hành chính của Lê Thánh Tông có ý nghĩa gì?

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV) để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Việc chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên và đặt hệ thống quan lại các cấp giúp triều đình quản lý đất nước chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cải cách này hạn chế cát cứ địa phương, tăng cường quyền lực trung ương và tạo điều kiện để ban hành, thực thi pháp luật, thuế khóa một cách hiệu quả. Nhờ đó, bộ máy nhà nước hoạt động ổn định, đất nước phát triển thịnh vượng.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đánh giá tác động của cải cách hành chính của Minh Mạng đối với bộ máy nhà nước.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao nói cải cách của Lê Thánh Tông là cuộc cải cách toàn diện và thành công?

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Từ các cuộc cải cách thời phong kiến, em rút ra bài học gì cho công cuộc đổi mới của đất nước hôm nay?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi lên ngôi năm 1460, vua Lê Thánh Tông tiến hành cải cách toàn diện, đưa Đại Việt bước vào thời kì phát triển thịnh vượng nhất dưới triều Lê sơ."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Về hành chính, Lê Thánh Tông chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên, đặt các chức quan quản lý, tăng cường quyền lực của triều đình trung ương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi lên ngôi năm 1460, vua Lê Thánh Tông tiến hành cải cách toàn diện, đưa Đại Việt bước vào thời kì phát triển thịnh vượng nhất dưới triều Lê sơ. Cải cách của Lê Thánh Tông tập trung vào việc hoàn thiện bộ máy nhà nước, pháp luật và quản lý đất nước.
- Tổng kết ghi nhớ: Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng.; Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục.; Cải cách thành công nhờ phù hợp thực tiễn, được thực thi quyết liệt và có sự ổn định chính trị.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Cải cách hành chính của Lê Thánh Tông có ý nghĩa gì?
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV) (Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng.; Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục.; Cải cách thành công nhờ phù hợp thực tiễn, được thực thi quyết liệt và có sự ổn định chính trị.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Việc chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên và đặt hệ thống quan lại các cấp giúp triều đình quản lý đất nước chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cải cách này hạn chế cát cứ địa phương, tăng cường quyền lực trung ương và tạo điều kiện để ban hành, thực thi pháp luật, thuế khóa một cách hiệu quả. Nhờ đó, bộ máy nhà nước hoạt động ổn định, đất nước phát triển thịnh vượng.
Bài 4: Cải cách tăng cường quyền lực trung ương, thống nhất quản lí hành chính trên cả nước, ổn định đất nước; nhưng bộ máy trở nên cồng kềnh, quan liêu, tốn kém.
Bài 5: Cải cách của Lê Thánh Tông toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự; phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước; được nhân dân ủng hộ nên đạt kết quả lâu dài.
Bài 6: Bài học: cải cách phải xuất phát từ thực tiễn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước, có sự chuẩn bị kĩ lưỡng và được nhân dân ủng hộ; phải kiên trì, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Câu hỏi: Cải cách hành chính của Lê Thánh Tông có ý nghĩa gì?

Lời giải: Việc chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên và đặt hệ thống quan lại các cấp giúp triều đình quản lý đất nước chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cải cách này hạn chế cát cứ địa phương, tăng cường quyền lực trung ương và tạo điều kiện để ban hành, thực thi pháp luật, thuế khóa một cách hiệu quả. Nhờ đó, bộ máy nhà nước hoạt động ổn định, đất nước phát triển thịnh vượng.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đánh giá tác động của cải cách hành chính của Minh Mạng đối với bộ máy nhà nước.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Vì sao nói cải cách của Lê Thánh Tông là cuộc cải cách toàn diện và thành công?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Sau khi lên ngôi năm 1460, vua Lê Thánh Tông tiến hành cải cách toàn diện, đưa Đại Việt bước vào thời kì phát triển thịnh vượng nhất dưới triều Lê sơ."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Về hành chính, Lê Thánh Tông chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên, đặt các chức quan quản lý, tăng cường quyền lực của triều đình trung ương."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Sau khi lên ngôi năm 1460, vua Lê Thánh Tông tiến hành cải cách toàn diện, đưa Đại Việt bước vào thời kì phát triển thịnh vượng nhất dưới triều Lê sơ. Cải cách của Lê Thánh Tông tập trung vào việc hoàn thiện bộ máy nhà nước, pháp luật và quản lý đất nước.
Tổng kết ghi nhớ: Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng.; Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục.; Cải cách thành công nhờ phù hợp thực tiễn, được thực thi quyết liệt và có sự ổn định chính trị.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Câu hỏi: Cải cách hành chính của Lê Thánh Tông có ý nghĩa gì?
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 10: Cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỉ XV) (Lê Thánh Tông (1460 – 1497) cải cách toàn diện, đưa Đại Việt vào thời kì thịnh vượng.; Nổi bật: chia 13 đạo thừa tuyên, ban hành Luật Hồng Đức, phát triển kinh tế, giáo dục.; Cải cách thành công nhờ phù hợp thực tiễn, được thực thi quyết liệt và có sự ổn định chính trị.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Việc chia cả nước thành 13 đạo thừa tuyên và đặt hệ thống quan lại các cấp giúp triều đình quản lý đất nước chặt chẽ, thống nhất từ trung ương đến địa phương. Cải cách này hạn chế cát cứ địa phương, tăng cường quyền lực trung ương và tạo điều kiện để ban hành, thực thi pháp luật, thuế khóa một cách hiệu quả. Nhờ đó, bộ máy nhà nước hoạt động ổn định, đất nước phát triển thịnh vượng.

Bài 4: Cải cách tăng cường quyền lực trung ương, thống nhất quản lí hành chính trên cả nước, ổn định đất nước; nhưng bộ máy trở nên cồng kềnh, quan liêu, tốn kém.

Bài 5: Cải cách của Lê Thánh Tông toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự; phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước; được nhân dân ủng hộ nên đạt kết quả lâu dài.

Bài 6: Bài học: cải cách phải xuất phát từ thực tiễn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước, có sự chuẩn bị kĩ lưỡng và được nhân dân ủng hộ; phải kiên trì, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn.