1. Kiến thức trọng tâm
Thực hành hô hấp ở thực vật giúp học sinh kiểm chứng rằng hạt đang nảy mầm và các cơ quan sống của cây đều hô hấp, thải ra khí carbon dioxide và tỏa nhiệt. Các thí nghiệm này thường dùng hạt nảy mầm vì chúng hô hấp rất mạnh, dễ quan sát kết quả.
Thí nghiệm chứng minh hô hấp thải carbon dioxide dùng hai bình: một bình chứa hạt nảy mầm, một bình chứa hạt đã luộc chín làm đối chứng. Không khí trong mỗi bình được dẫn qua dung dịch nước vôi trong. Nước vôi ở bình có hạt nảy mầm bị vẩn đục, còn bình đối chứng vẫn trong, chứng tỏ hạt nảy mầm thải ra carbon dioxide.
Thí nghiệm chứng minh hô hấp tỏa nhiệt dùng hai bình giữ nhiệt: một bình chứa hạt nảy mầm, một bình chứa hạt đã luộc chín. Sau một thời gian, nhiệt kế ở bình hạt nảy mầm chỉ nhiệt độ cao hơn. Khi thực hành, cần đảm bảo bình kín, ghi chép kết quả trung thực và giải thích dựa trên kiến thức đã học.
2. Ví dụ minh họa
Một nhóm học sinh cho hạt đậu đang nảy mầm vào bình kín có gắn nhiệt kế, đồng thời chuẩn bị bình đối chứng chứa hạt đậu đã luộc chín. Sau 2 giờ, nhiệt độ bình hạt nảy mầm tăng thêm 2 độ C, bình đối chứng không đổi.
Giải thích: hạt nảy mầm hô hấp mạnh, phân giải chất hữu cơ và tỏa nhiệt làm nhiệt độ bình tăng. Hạt đã luộc chín không còn sống nên không hô hấp, nhiệt độ không đổi. Thí nghiệm khẳng định hô hấp tỏa nhiệt.
3. Ghi nhớ
- Hạt nảy mầm hô hấp mạnh, thải carbon dioxide làm nước vôi trong vẩn đục.
- Hô hấp tỏa nhiệt: nhiệt độ bình chứa hạt nảy mầm tăng lên.
- Luôn làm thí nghiệm đối chứng với hạt đã luộc chín để kết quả đáng tin cậy.
- Ghi chép kết quả trung thực và giải thích theo kiến thức đã học.