Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Kĩ thuật lập trình giúp chương trình đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Kĩ thuật lập trình là cách thức tổ chức, thiết kế và viết chương trình sao cho đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Các kĩ thuật quan trọng gồm: chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: cần viết chương trình quản lí điểm của lớp, gồm nhập điểm, tính điểm trung bình, tìm điểm cao nhất và in danh sách. Hãy nêu cách chia mô đun.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Lời giải: Chia chương trình thành các mô đun: mô đun nhập dữ liệu; mô đun tính điểm trung bình; mô đun tìm điểm cao nhất; mô đun in kết quả; mô đun chính điều phối các mô đun trên. Mỗi mô đun thực hiện một nhiệm vụ rõ ràng, dễ kiểm thử riêng. Khi cần thay đổi cách tính điểm, chỉ sửa mô đun tương ứng mà không ảnh hưởng đến các phần khác.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Kĩ thuật lập trình gồm những bước cơ bản nào?
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Phần mềm nguồn mở là gì? Nêu 1 ví dụ.
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Phần mềm chạy trên Internet cần có những gì để sử dụng?
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Kĩ thuật lập trình giúp chương trình đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Kĩ thuật lập trình là cách thức tổ chức, thiết kế và viết chương trình sao cho đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Các kĩ thuật quan trọng gồm: chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Kĩ thuật lập trình là cách thức tổ chức, thiết kế và viết chương trình sao cho đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì. Chủ đề này (định hướng Khoa học máy tính) tóm tắt các bài học về kĩ thuật lập trình: Bài 17 dữ liệu mảng một chiều và hai chiều; Bài 18 thực hành dữ liệu mảng một chiều và hai chiều; Bài 19 bài toán tìm kiếm; Bài 20 thực hành bài toán tìm kiếm; Bài 21 các thuật toán sắp xếp đơn giản; Bài 22 thực hành bài toán sắp xếp; Bài 23 kiểm thử và đánh giá chương trình; Bài 24 đánh giá độ phức tạp thời gian thuật toán; Bài 25 thực hành xác định độ phức tạp thời gian thuật toán; Bài 26 phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình; Bài 27 thực hành thiết kế chương trình theo phương pháp làm mịn dần; Bài 28 thiết kế chương trình theo mô đun; Bài 29 thực hành thiết kế chương trình theo mô đun; Bài 30 thiết lập thư viện cho chương trình; Bài 31 thực hành thiết lập thư viện chương trình.
- Tổng kết ghi nhớ: Kĩ thuật lập trình giúp chương trình đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì.; Chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp.; Chương trình tốt phải dễ đọc, dễ sửa và chạy nhanh.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: cần viết chương trình quản lí điểm của lớp, gồm nhập điểm, tính điểm trung bình, tìm điểm cao nhất và in danh sách. Hãy nêu cách chia mô đun.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 6: Kĩ thuật lập trình (Kĩ thuật lập trình giúp chương trình đúng, rõ ràng, hiệu quả và dễ bảo trì.; Chia nhỏ bài toán, dùng mô đun và thư viện, kiểm thử và đánh giá độ phức tạp.; Chương trình tốt phải dễ đọc, dễ sửa và chạy nhanh.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Chia chương trình thành các mô đun: mô đun nhập dữ liệu; mô đun tính điểm trung bình; mô đun tìm điểm cao nhất; mô đun in kết quả; mô đun chính điều phối các mô đun trên. Mỗi mô đun thực hiện một nhiệm vụ rõ ràng, dễ kiểm thử riêng. Khi cần thay đổi cách tính điểm, chỉ sửa mô đun tương ứng mà không ảnh hưởng đến các phần khác.
- Bài 4: Phân tích bài toán → thiết kế thuật toán → viết mã (lập trình) → kiểm thử → hoàn thiện.
- Bài 5: Phần mềm nguồn mở có mã nguồn công khai, được xem/sửa/phân phối theo giấy phép. Ví dụ: LibreOffice, GIMP, Ubuntu.
- Bài 6: Cần thiết bị, kết nối Internet, trình duyệt web và tài khoản (nếu dịch vụ yêu cầu).