Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Làm mịn dần: từ bước lớn đến bước nhỏ, từ tổng quát đến chi tiết.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Mỗi bước con cần rõ dữ liệu vào và dữ liệu ra. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Phương pháp làm mịn dần là cách thiết kế chương trình từ mức tổng quát đến mức chi tiết. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Ưu điểm của phương pháp này là giúp người lập trình nhìn rõ cấu trúc bài toán, dễ phát hiện thiếu sót và dễ chia công việc cho các mô đun, hàm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Ví dụ: thiết kế chương trình tính điểm trung bình của lớp và xếp loại học sinh.
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Bước 1 (mức tổng quát): Nhập điểm, tính điểm trung bình, xếp loại, in kết quả.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Nêu ý tưởng thuật toán tìm kiếm tuần tự.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Điều kiện để áp dụng tìm kiếm nhị phân là gì?
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao).
Cho danh sách đã sắp xếp a = [1, 4, 6, 9, 12]. Mô tả bước đầu tiên khi tìm kiếm nhị phân giá trị 9.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Làm mịn dần: từ bước lớn đến bước nhỏ, từ tổng quát đến chi tiết."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Mỗi bước con cần rõ dữ liệu vào và dữ liệu ra."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Phương pháp làm mịn dần là cách thiết kế chương trình từ mức tổng quát đến mức chi tiết."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Ưu điểm của phương pháp này là giúp người lập trình nhìn rõ cấu trúc bài toán, dễ phát hiện thiếu sót và dễ chia công việc cho các mô đun, hàm."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Phương pháp làm mịn dần là cách thiết kế chương trình từ mức tổng quát đến mức chi tiết. Thay vì viết ngay toàn bộ mã lệnh, người lập trình bắt đầu bằng việc mô tả bài toán bằng các bước lớn, sau đó chia nhỏ từng bước thành các bước con cụ thể hơn, lặp lại cho đến khi mỗi bước đủ rõ để viết thành lệnh.
- Tổng kết ghi nhớ: Làm mịn dần: từ bước lớn đến bước nhỏ, từ tổng quát đến chi tiết.; Mỗi bước con cần rõ dữ liệu vào và dữ liệu ra.; Bước nào còn phức tạp thì tiếp tục chia nhỏ.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: thiết kế chương trình tính điểm trung bình của lớp và xếp loại học sinh.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 26: Phương pháp làm mịn dần trong thiết kế chương trình (Làm mịn dần: từ bước lớn đến bước nhỏ, từ tổng quát đến chi tiết.; Mỗi bước con cần rõ dữ liệu vào và dữ liệu ra.; Bước nào còn phức tạp thì tiếp tục chia nhỏ.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Bước 1 (mức tổng quát): Nhập điểm, tính điểm trung bình, xếp loại, in kết quả.
- Bài 4: Duyệt lần lượt từng phần tử từ đầu đến cuối, so sánh với giá trị cần tìm; dừng khi tìm thấy hoặc đã duyệt hết.
- Bài 5: Danh sách phải đã được sắp xếp (thường là tăng dần).
- Bài 6: Phần tử giữa là 6 (vị trí thứ 3). So sánh 9 > 6 nên tiếp tục tìm ở nửa phải
[9, 12].