1. Kiến thức trọng tâm
Phương pháp làm mịn dần là cách thiết kế chương trình từ mức tổng quát đến mức chi tiết. Thay vì viết ngay toàn bộ mã lệnh, người lập trình bắt đầu bằng việc mô tả bài toán bằng các bước lớn, sau đó chia nhỏ từng bước thành các bước con cụ thể hơn, lặp lại cho đến khi mỗi bước đủ rõ để viết thành lệnh.
Ưu điểm của phương pháp này là giúp người lập trình nhìn rõ cấu trúc bài toán, dễ phát hiện thiếu sót và dễ chia công việc cho các mô đun, hàm. Mỗi bước con có thể được viết, kiểm thử riêng, rồi ghép lại thành chương trình hoàn chỉnh.
Quá trình làm mịn dần thường đi kèm với việc viết ghi chú, đặt tên bước rõ ràng và xác định dữ liệu vào, dữ liệu ra của từng bước. Khi một bước con vẫn còn phức tạp, ta tiếp tục chia nhỏ nó. Khi một bước con đã đơn giản, ta dừng lại và viết mã lệnh cho nó.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: thiết kế chương trình tính điểm trung bình của lớp và xếp loại học sinh.
Bước 1 (mức tổng quát): Nhập điểm, tính điểm trung bình, xếp loại, in kết quả.
Bước 2 (làm mịn lần một): chia bước "Nhập điểm" thành nhập số học sinh rồi nhập điểm từng học sinh; chia bước "Xếp loại" thành so sánh điểm trung bình với các ngưỡng 8,0; 6,5; 5,0.
Bước 3 (làm mịn lần hai): bước "Tính điểm trung bình" được chia thành cộng dồn điểm rồi chia cho số học sinh. Đến đây mỗi bước đã đủ rõ để viết thành lệnh, ta dừng làm mịn và bắt đầu viết mã.
3. Ghi nhớ
- Làm mịn dần: từ bước lớn đến bước nhỏ, từ tổng quát đến chi tiết.
- Mỗi bước con cần rõ dữ liệu vào và dữ liệu ra.
- Bước nào còn phức tạp thì tiếp tục chia nhỏ.
- Phương pháp này giúp chương trình rõ ràng, dễ kiểm thử và dễ sửa lỗi.