Bài tập — Bài 20: Điện thế

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 20: Điện thế? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác. D. Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 20: Điện thế, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Điện thế, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Điện thế tại một điểm trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về mặt năng lượng, được xác định bằng tỉ số giữa thế năng điện của một điện tích $q$ đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích: $V_M = \frac{W_M}{q}$ Đơn vị của điện thế là vôn ( $\text{V}$ ). C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 20: Điện thế, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Thông thường, người ta chọn điện thế tại vô cùng hoặc tại đất bằng không. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 20: Điện thế, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Một điện tích điểm $Q = 6 \cdot 10^{-9}, \text{C}$ đặt trong không khí. Tính điện thế do $Q$ gây ra tại điểm $A$ cách $Q$ một khoảng $30, \text{cm}$ .

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 20: Điện thế để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Đổi $r = 0,3, \text{m}$ , trong không khí $\varepsilon \approx 1$ :

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một đoạn mạch có hiệu điện thế $U = 220\ \text{V}$ , cường độ dòng điện $I = 2\ \text{A}$ . Tính công suất điện tiêu thụ trên đoạn mạch.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một điện trở $R = 5\ \Omega$ có dòng điện $I = 3\ \text{A}$ chạy qua. Tính công suất tỏa nhiệt trên điện trở.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một đoạn mạch có hiệu điện thế $U = 100\ \text{V}$ , điện trở $R = 50\ \Omega$ . Tính công suất điện tiêu thụ.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng."
- Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế."
- Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Điện thế tại một điểm trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về mặt năng lượng, được xác định bằng tỉ số giữa thế năng điện của một điện tích $q$ đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích: $V_M = \frac{W_M}{q}$ Đơn vị của điện thế là vôn ( $\text{V}$ )."
- Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thông thường, người ta chọn điện thế tại vô cùng hoặc tại đất bằng không."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Điện thế tại một điểm trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về mặt năng lượng, được xác định bằng tỉ số giữa thế năng điện của một điện tích $q$ đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích: $V_M = \frac{W_M}{q}$ Đơn vị của điện thế là vôn ( $\text{V}$ ). Điện thế là đại lượng vô hướng, có thể dương, âm hoặc bằng không tùy thuộc vào cách chọn mốc điện thế.
- Tổng kết ghi nhớ: Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng.; Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế.; Điện thế do điện tích điểm: $V = kQ/(\varepsilon r)$ ; nhiều điện tích thì cộng đại số.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một điện tích điểm $Q = 6 \cdot 10^{-9}, \text{C}$ đặt trong không khí. Tính điện thế do $Q$ gây ra tại điểm $A$ cách $Q$ một khoảng $30, \text{cm}$ .
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 20: Điện thế (Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng.; Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế.; Điện thế do điện tích điểm: $V = kQ/(\varepsilon r)$ ; nhiều điện tích thì cộng đại số.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đổi $r = 0,3, \text{m}$ , trong không khí $\varepsilon \approx 1$ :
Bài 4: $P = 440\ \text{W}$ .
Bài 5: $P = 45\ \text{W}$ .
Bài 6: $P = 200\ \text{W}$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

V = W/q

, đơn vị vôn (

\text{V}

), là đại lượng vô hướng.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 20: Điện thế, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Hiệu điện thế

U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q

, không phụ thuộc mốc điện thế. B. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

q

đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích:

V_M = \frac{W_M}{q}

Đơn vị của điện thế là vôn (

\text{V}

). C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Một điện tích điểm $Q = 6 \cdot 10^{-9}, \text{C}$ đặt trong không khí. Tính điện thế do $Q$ gây ra tại điểm $A$ cách $Q$ một khoảng $30, \text{cm}$ .

Lời giải: Đổi $r = 0,3, \text{m}$ , trong không khí $\varepsilon \approx 1$ :

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một đoạn mạch có hiệu điện thế

U = 220\ \text{V}

, cường độ dòng điện

I = 2\ \text{A}

. Tính công suất điện tiêu thụ trên đoạn mạch.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một điện trở

R = 5\ \Omega

có dòng điện

I = 3\ \text{A}

chạy qua. Tính công suất tỏa nhiệt trên điện trở.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Một đoạn mạch có hiệu điện thế

U = 100\ \text{V}

, điện trở

R = 50\ \Omega

. Tính công suất điện tiêu thụ.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-D, 2-A, 3-B, 4-C.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (D): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng."
Câu 2 (A): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế."
Câu 3 (B): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Điện thế tại một điểm trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về mặt năng lượng, được xác định bằng tỉ số giữa thế năng điện của một điện tích $q$ đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích: $V_M = \frac{W_M}{q}$ Đơn vị của điện thế là vôn ( $\text{V}$ )."
Câu 4 (C): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Thông thường, người ta chọn điện thế tại vô cùng hoặc tại đất bằng không."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: Điện thế tại một điểm trong điện trường là đại lượng đặc trưng cho điện trường về mặt năng lượng, được xác định bằng tỉ số giữa thế năng điện của một điện tích $q$ đặt tại điểm đó và độ lớn của điện tích: $V_M = \frac{W_M}{q}$ Đơn vị của điện thế là vôn ( $\text{V}$ ). Điện thế là đại lượng vô hướng, có thể dương, âm hoặc bằng không tùy thuộc vào cách chọn mốc điện thế.
Tổng kết ghi nhớ: Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng.; Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế.; Điện thế do điện tích điểm: $V = kQ/(\varepsilon r)$ ; nhiều điện tích thì cộng đại số.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Một điện tích điểm $Q = 6 \cdot 10^{-9}, \text{C}$ đặt trong không khí. Tính điện thế do $Q$ gây ra tại điểm $A$ cách $Q$ một khoảng $30, \text{cm}$ .
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 20: Điện thế (Điện thế $V = W/q$ , đơn vị vôn ( $\text{V}$ ), là đại lượng vô hướng.; Hiệu điện thế $U_{MN} = V_M - V_N = A_{MN}/q$ , không phụ thuộc mốc điện thế.; Điện thế do điện tích điểm: $V = kQ/(\varepsilon r)$ ; nhiều điện tích thì cộng đại số.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đổi $r = 0,3, \text{m}$ , trong không khí $\varepsilon \approx 1$ :

Bài 4:

P = 440\ \text{W}

Bài 5:

P = 45\ \text{W}

Bài 6:

P = 200\ \text{W}