1. Kiến thức trọng tâm
Các hoạt động lâm nghiệp cơ bản gồm: điều tra, quy hoạch rừng; trồng rừng; chăm sóc, nuôi dưỡng rừng; bảo vệ rừng; khai thác rừng; chế biến lâm sản và phục hồi rừng sau khai thác. Các hoạt động này tạo thành chu trình khép kín, giúp rừng được tái sinh và sử dụng lâu dài.
Tuy nhiên, tài nguyên rừng đang bị suy thoái do nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân tự nhiên gồm cháy rừng, sâu bệnh, bão lũ và hạn hán. Nguyên nhân do con người là chủ yếu: khai thác gỗ trái phép, đốt nương làm rẫy, chuyển đổi đất rừng sang mục đích khác, chăn thả gia súc bừa bãi và xây dựng cơ sở hạ tầng thiếu quy hoạch.
Hậu quả của suy thoái rừng là mất đa dạng sinh học, xói mòn đất, lũ lụt, hạn hán và biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ: Một cánh rừng bị chặt phá để lấy đất trồng cây ngắn ngày. Sau vài mùa mưa, đất dốc bị xói mòn, suối cạn nước vào mùa khô, lũ quét xuất hiện vào mùa mưa. Muốn khôi phục, địa phương phải trồng lại rừng và giao rừng cho cộng đồng bảo vệ.
Hoạt động: Hãy phân tích một nguyên nhân gây suy thoái rừng ở địa phương em và đề xuất biện pháp khắc phục.
3. Ghi nhớ
- Hoạt động lâm nghiệp cơ bản tạo thành chu trình: trồng, chăm sóc, bảo vệ, khai thác, phục hồi rừng.
- Nguyên nhân suy thoái rừng chủ yếu do con người: khai thác trái phép, đốt nương, chuyển đổi đất rừng.
- Bảo vệ rừng là trách nhiệm của toàn xã hội.