1. Kiến thức trọng tâm
Bắc Trung Bộ là vùng có vị trí cầu nối giữa Đồng bằng sông Hồng với Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, giáp Lào, có đường bờ biển dài và cửa ngõ ra biển cho vùng Lào và Đông Bắc Thái Lan. Vùng có địa hình đa dạng: phía tây là núi, phía đông là đồng bằng nhỏ hẹp ven biển, khí hậu chuyển tiếp giữa miền Bắc và miền Nam, thường chịu ảnh hưởng của bão, lũ lụt và gió phơn khô nóng.
Kinh tế của vùng phát triển dựa trên các thế mạnh: nông nghiệp với cây công nghiệp như lạc, mía, cao su, cây ăn quả; lâm nghiệp với diện tích rừng khá lớn; khai thác khoáng sản như sắt, thiếc, đá vôi; công nghiệp chế biến, vật liệu xây dựng; du lịch với nhiều di sản văn hóa như cố đô Huế, phố cổ Hội An gần kề và các bãi biển đẹp. Tuy nhiên, thiên tai thường xuyên là trở ngại lớn cho phát triển.
2. Ví dụ minh họa
Vì sao Bắc Trung Bộ thường chịu thiệt hại nặng nề do thiên tai? Lời giải: Vùng có địa hình hẹp ngang, dốc từ tây sang đông, sông ngắn và dốc nên lũ lên nhanh. Vị trí ven biển khiến vùng thường xuyên hứng chịu bão và áp thấp nhiệt đới, gây mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất. Gió phơn Tây Nam khô nóng gây hạn hán vào mùa hè. Vì vậy, phát triển kinh tế ở Bắc Trung Bộ phải gắn chặt với phòng chống thiên tai, trồng rừng phòng hộ, xây dựng hồ chứa và hệ thống cảnh báo sớm.
3. Ghi nhớ
- Vị trí cầu nối Bắc – Nam, cửa ngõ ra biển cho Lào và Đông Bắc Thái Lan.
- Thế mạnh: nông lâm nghiệp, khoáng sản, công nghiệp chế biến, du lịch văn hóa.
- Khó khăn: thiên tai (bão, lũ, hạn hán, gió phơn), địa hình hẹp ngang.
- Phát triển phải gắn với phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường.