1. Kiến thức trọng tâm
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đồng bằng lớn nhất cả nước, có vai trò quan trọng trong sản xuất lương thực, thủy sản và cây ăn quả. Vùng có nhiều thuận lợi: đất phù sa màu mỡ, mạng lưới sông ngòi, kênh rạch dày đặc, khí hậu cận xích đạo nóng ẩm, nguồn thủy sản phong phú và lực lượng lao động dồi dào.
Tuy nhiên, vùng đang đối mặt với nhiều thách thức: biến đổi khí hậu, nước biển dâng gây xâm nhập mặn; sạt lở bờ sông, bờ biển; ô nhiễm môi trường do thâm canh; suy giảm nguồn lợi thủy sản. Vì vậy, sử dụng hợp lí tự nhiên là yêu cầu cấp thiết: chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với từng tiểu vùng sinh thái; phát triển nông nghiệp thích ứng với mặn, hạn; bảo vệ rừng ngập mặn, rừng tràm; tiết kiệm nước và sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lí.
2. Ví dụ minh họa
Vì sao người dân vùng ven biển Đồng bằng sông Cửu Long chuyển từ trồng lúa sang nuôi tôm? Lời giải: Do xâm nhập mặn ngày càng sâu vào nội đồng, nước mặn khiến lúa khó sinh trưởng, năng suất giảm. Trong khi đó, nuôi tôm nước lợ cho thu nhập cao hơn, phù hợp với điều kiện mặn – ngọt xen kẽ. Tuy nhiên, chuyển đổi phải có quy hoạch, áp dụng mô hình tôm – lúa kết hợp, xử lí nước thải và bảo vệ rừng ngập mặn, tránh mở rộng ồ ạt gây ô nhiễm môi trường và rủi ro dịch bệnh, đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.
3. Ghi nhớ
- Đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa, vựa thủy sản và cây ăn quả lớn nhất cả nước.
- Thách thức: xâm nhập mặn, nước biển dâng, sạt lở, ô nhiễm môi trường.
- Giải pháp: chuyển đổi cơ cấu phù hợp tiểu vùng sinh thái, nông nghiệp thích ứng.
- Bảo vệ rừng ngập mặn, sử dụng hợp lí đất, nước là chìa khóa phát triển bền vững.