1. Kiến thức trọng tâm
Vật liệu polymer gồm chất dẻo, cao su, sợi và keo dán. Chất dẻo là vật liệu polymer có tính dẻo, dễ tạo hình khi gia công. Polyethylene dùng làm túi nilon, chai lọ và màng bọc. Polyvinyl chloride dùng làm ống nước, vỏ dây điện và vật liệu xây dựng. Polystyrene dùng làm hộp xốp và đồ dùng một lần. Poly(methyl methacrylate) là thuỷ tinh hữu cơ trong suốt, dùng làm kính và biển quảng cáo.
Cao su là vật liệu polymer có tính đàn hồi cao. Cao su thiên nhiên là polyisoprene lấy từ mủ cây cao su, có tính đàn hồi nhưng kém bền với nhiệt và dung môi. Cao su lưu hoá được tạo ra bằng cách đun nóng cao su với sulfur, tạo cầu nối disulfide giữa các mạch, làm cao su bền hơn, chịu nhiệt và chịu mài mòn tốt hơn. Cao su tổng hợp như cao su buna được điều chế từ butadiene, dùng làm lốp xe và gioăng đệm.
Sợi là vật liệu polymer dạng dài, mảnh, có độ bền cơ học cao. Sợi thiên nhiên gồm bông, len, tơ tằm. Sợi tổng hợp gồm nylon-6,6, polyester, polyacrylonitrile, được dùng dệt vải, làm dây thừng và lưới đánh cá. Sợi bán tổng hợp như sợi viscose được chế biến từ cellulose.
Keo dán là vật liệu polymer có khả năng kết dính bề mặt.
2. Ví dụ minh họa
Ví dụ 1. Vì sao cao su lưu hoá bền hơn cao su thiên nhiên?
Lời giải: Lưu hoá tạo cầu nối giữa các mạch polyisoprene, biến cấu trúc mạch thẳng thành mạng không gian, làm cao su khó bị biến dạng, chịu nhiệt và chịu mài mòn tốt hơn.
Ví dụ 2. Phân biệt polyethylene và polyvinyl chloride bằng cách đốt.
Lời giải: Đốt cho ngọn lửa màu xanh lá và mùi hắc của , còn đốt cho ngọn lửa màu vàng, không có mùi hắc đặc trưng.
3. Ghi nhớ
- Vật liệu polymer gồm chất dẻo, cao su, sợi và keo dán.
- Lưu hoá tạo cầu nối disulfide làm cao su bền hơn.
- Cần tái chế và hạn chế rác thải nhựa để bảo vệ môi trường.