Danh sách bài tự soạn theo chương trình chuẩn (tự soạn).
1. Kiến thức trọng tâm
Kĩ năng tự bảo vệ là khả năng nhận biết nguy hiểm, phòng tránh rủi ro và xử lý tình huống khẩn cấp để bảo vệ tính mạng, sức khỏe và danh dự của bản thân. Học sinh cần biết bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng, không kết bạn và gặp gỡ người lạ một mình, không chia sẻ hình ảnh riêng tư, biết cách thoát hiểm khi xảy ra cháy nổ, đuối nước, thiên tai và biết sơ cứu cơ bản khi gặp tai nạn. Khi bị bắt nạt, quấy rối hay xâm hại, học sinh cần dũng cảm lên tiếng và tìm sự giúp đỡ từ người lớn đáng tin cậy.
Ứng phó với áp lực là khả năng nhận diện nguyên nhân gây căng thẳng như áp lực thi cử, kỳ vọng của gia đình, mâu thuẫn bạn bè và điều chỉnh cảm xúc, hành vi một cách lành mạnh. Thay vì trốn tránh hay nổi nóng, học sinh có thể chia sẻ với người thân, thầy cô, tập thể dục, nghe nhạc, viết nhật ký, chia nhỏ công việc và nghỉ ngơi hợp lý.
2. Ví dụ minh họa
Trước kỳ thi tốt nghiệp, Linh cảm thấy lo lắng, mất ngủ và dễ cáu gắt với bạn bè. Linh quyết định chia sẻ với mẹ và giáo viên chủ nhiệm, được hướng dẫn cách ôn tập theo từng phần nhỏ thay vì ôm đồm cùng lúc. Mỗi ngày, Linh dành ba mươi phút đi bộ và nghe nhạc, đồng thời hạn chế so sánh điểm số với bạn bè. Dần dần, Linh ngủ ngon hơn, bình tĩnh hơn và tự tin bước vào kỳ thi. Câu chuyện của Linh cho thấy khi biết đối mặt và tìm sự hỗ trợ đúng lúc, áp lực sẽ trở thành động lực thay vì gánh nặng.
3. Ghi nhớ
- Bảo vệ thông tin cá nhân, không gặp người lạ một mình, không chia sẻ hình ảnh riêng tư trên mạng.
- Khi gặp nguy hiểm hay bị xâm hại, nhanh chóng rời khỏi, kêu cứu và báo cho người lớn đáng tin cậy.
- Ứng phó áp lực lành mạnh: chia sẻ, vận động, nghỉ ngơi hợp lý và chia nhỏ công việc thay vì trốn tránh.