1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 1: Tăng trưởng và phát triển kinh tế. Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng quy mô sản lượng của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định, thường được đo bằng tốc độ tăng trưởng GDP. Phát triển kinh tế là quá trình tăng trưởng kinh tế gắn liền với sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.
Các chỉ tiêu đánh giá tăng trưởng kinh tế: tổng sản phẩm trong nước (GDP), GDP bình quân đầu người, tốc độ tăng trưởng GDP. Các nhân tố thúc đẩy tăng trưởng: nguồn nhân lực, vốn đầu tư, khoa học - công nghệ, tài nguyên thiên nhiên, thể chế và chính sách của Nhà nước.
Phát triển kinh tế bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai, kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
2. Ví dụ minh họa
Câu đúng/sai: "Tăng trưởng kinh tế đồng nghĩa với phát triển kinh tế." Đáp án: Sai. Tăng trưởng kinh tế chỉ phản ánh sự gia tăng về quy mô sản lượng, còn phát triển kinh tế bao hàm cả tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Câu trả lời ngắn: Nêu hai chỉ tiêu đo lường tăng trưởng kinh tế. Đáp án: Tốc độ tăng trưởng GDP và GDP bình quân đầu người.
Tình huống: Một địa phương có GDP tăng 8% nhưng môi trường bị ô nhiễm nặng, đời sống người dân không cải thiện. Hỏi: Địa phương này có đạt phát triển kinh tế bền vững không? Vì sao? Lời giải: Không. Phát triển bền vững đòi hỏi kết hợp tăng trưởng kinh tế với tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
3. Ghi nhớ
- Tăng trưởng kinh tế: gia tăng quy mô sản lượng, đo bằng GDP.
- Phát triển kinh tế: tăng trưởng + chuyển dịch cơ cấu + nâng cao đời sống.
- Phát triển bền vững: kinh tế - xã hội - môi trường hài hòa.