1. Kiến thức trọng tâm
Sau ngày 30-4-1975, đất nước thống nhất nhưng Việt Nam phải đối mặt với nhiều thử thách mới trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Ở biên giới Tây Nam, tập đoàn Pôn Pốt – Iêng Xari (Khơ-me Đỏ) được sự hậu thuẫn từ bên ngoài đã tiến hành các cuộc tấn công xâm lược lãnh thổ Việt Nam, gây ra nhiều tội ác đối với nhân dân vùng biên giới. Đáp lại, quân dân Việt Nam đã kiên quyết chiến đấu bảo vệ biên giới, đồng thời giúp nhân dân Cam-pu-chia lật đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt (7-1-1979), đưa đất nước Cam-pu-chia hồi sinh.
Ở biên giới phía Bắc, tháng 2-1979, quân Trung Quốc tiến hành chiến tranh xâm lược trên toàn tuyến biên giới phía Bắc Việt Nam. Quân dân các tỉnh biên giới đã anh dũng chiến đấu, bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Sau đó, tình hình biên giới dần ổn định, hai nước bình thường hóa quan hệ năm 1991, ký Hiệp ước biên giới trên đất liền (1999) và Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ (2000).
Trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được đặt trong bối cảnh hòa bình, hội nhập: bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, nhất là chủ quyền biển đảo; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển; đấu tranh bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).
Một số bài học lịch sử: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân; kết hợp quốc phòng – an ninh với phát triển kinh tế; kiên định độc lập, tự chủ, đa phương hóa quan hệ đối ngoại.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Sau năm 1975, Việt Nam đã bảo vệ Tổ quốc trước những thách thức nào? Nêu hai bài học lịch sử rút ra.
Lời giải: Sau năm 1975, Việt Nam bảo vệ biên giới Tây Nam trước sự xâm lược của tập đoàn Khơ-me Đỏ, giúp Cam-pu-chia lật đổ chế độ diệt chủng (1979); bảo vệ biên giới phía Bắc trước chiến tranh xâm lược tháng 2-1979; và bảo vệ chủ quyền biển đảo bằng biện pháp hòa bình, luật pháp quốc tế. Hai bài học: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; giữ vững sự lãnh đạo của Đảng và khối đại đoàn kết toàn dân.
3. Ghi nhớ
Sau 1975, Việt Nam bảo vệ biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và chủ quyền biển đảo. Bài học: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữ vững lãnh đạo của Đảng và đại đoàn kết toàn dân, kết hợp quốc phòng với phát triển, đấu tranh bằng luật pháp quốc tế.