1. Kiến thức trọng tâm
Đổi mới là quá trình cải cách toàn diện do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (tháng 12/1986), nhằm đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế – xã hội và phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Hoàn cảnh ra đời: cuối những năm 1970 – đầu những năm 1980, nền kinh tế Việt Nam rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Sản xuất đình trệ, lạm phát cao, đời sống nhân dân khó khăn, trong khi cơ chế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp đã bộc lộ nhiều hạn chế. Trước tình hình đó, Đảng quyết định đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế.
Nội dung cơ bản của công cuộc Đổi mới gồm: chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; phát triển nền kinh tế nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; mở cửa, hội nhập với khu vực và thế giới; đổi mới hệ thống chính trị, thực hiện dân chủ hóa đời sống xã hội.
Quá trình Đổi mới diễn ra qua nhiều giai đoạn: giai đoạn đầu (1986 – 1990) tập trung tháo gỡ khó khăn, ổn định kinh tế; giai đoạn tiếp theo (1991 đến nay) đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi: Vì sao Đại hội VI của Đảng (1986) được coi là bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam?
Lời giải: Đại hội VI đã quyết định đường lối đổi mới toàn diện, thay đổi căn bản cơ chế quản lí kinh tế cũ. Từ đó, nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện, vị thế đất nước trên trường quốc tế được nâng cao. Vì vậy, Đại hội VI mở ra thời kì phát triển mới của đất nước.
3. Ghi nhớ
- Đổi mới bắt đầu từ Đại hội VI (12/1986), do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng.
- Nội dung cốt lõi: đổi mới tư duy kinh tế, chuyển sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Đổi mới là quá trình toàn diện, lâu dài, vừa làm vừa rút kinh nghiệm.