1. Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 3: Cách mạng tháng Tám năm 1945, chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc gồm các nội dung: Cách mạng tháng Tám, kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954), kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975) và đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng 4 – 1975.
Cách mạng tháng Tám năm 1945 là thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Ngày 2/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Thắng lợi này chấm dứt ách thống trị của thực dân, phát xít, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc.
Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954) kết thúc bằng chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954) và Hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), miền Bắc được giải phóng, miền Nam tạm thời do Mỹ và chính quyền Sài Gòn kiểm soát.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975) kết thúc bằng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (30/4/1975), giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Từ sau tháng 4 – 1975, Việt Nam tiếp tục đấu tranh bảo vệ Tổ quốc: chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam (1979), chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc (1979), bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo.
2. Ví dụ minh họa
Câu hỏi đúng sai: "Chiến thắng Điện Biên Phủ (1954) đã kết thúc hoàn toàn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân Việt Nam." (Đúng / Sai?)
Lời giải: Sai. Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954), không phải kháng chiến chống Mỹ. Cuộc kháng chiến chống Mỹ kết thúc năm 1975 với chiến dịch Hồ Chí Minh.
Câu hỏi trả lời ngắn: Nêu ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945.
Lời giải: Cách mạng tháng Tám đã phá tan xiềng xích thực dân, phát xít, giành chính quyền về tay nhân dân, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.
3. Ghi nhớ
- Cách mạng tháng Tám 1945: khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945).
- Kháng chiến chống Pháp: Điện Biên Phủ 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954.
- Kháng chiến chống Mỹ: thắng lợi 30/4/1975, thống nhất đất nước.