Bài tập — Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính? A. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. B. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. C. Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. C. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại. D. Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, phát biểu nào sau đây là đúng? A. - Quy trình giải quyết vấn đề: xác định vấn đề, phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình và thuật toán, thực hiện, kiểm thử và đánh giá kết quả. B. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. C. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. - Làm quen với Học máy (Bài 25): học máy là lĩnh vực trong đó máy tính tự rút ra quy luật từ dữ liệu để dự đoán hoặc phân loại, ví dụ dự đoán điểm thi dựa trên thời gian học tập. C. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. D. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Một cửa hàng muốn biết mặt hàng nào bán chạy nhất vào cuối tuần. Chủ cửa hàng thu thập dữ liệu bán hàng, dùng bảng tính thống kê số lượng bán theo từng mặt hàng và từng ngày, rồi quyết định nhập thêm hàng bán chạy và giảm hàng bán chậm.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Đây là ví dụ đơn giản về khoa học dữ liệu: thu thập dữ liệu, phân tích, trích rút tri thức (mặt hàng bán chạy cuối tuần) và ra quyết định kinh doanh. Với dữ liệu lớn hơn, người ta dùng học máy để dự đoán nhu cầu chính xác hơn.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Một trường học muốn chia sẻ tài liệu ôn tập cho toàn bộ học sinh qua mạng nội bộ. Em hãy đề xuất phương án chia sẻ (chia sẻ thư mục, phân quyền) và các biện pháp đảm bảo an toàn.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Một bạn học sinh đăng tải lên mạng xã hội thông tin chưa kiểm chứng về một vụ việc trong trường, gây hoang mang cho nhiều người. Em hãy phân tích hậu quả và nêu cách xử lí đúng đắn trong tình huống này.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). So sánh hai cách sử dụng AI trong học tập: (a) dùng AI để tìm ý tưởng rồi tự viết bài; (b) sao chép nguyên văn bài do AI tạo ra. Cách nào đúng đắn? Vì sao?

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử."
- Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu."
- Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Quy trình giải quyết vấn đề: xác định vấn đề, phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình và thuật toán, thực hiện, kiểm thử và đánh giá kết quả."
- Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Làm quen với Học máy (Bài 25): học máy là lĩnh vực trong đó máy tính tự rút ra quy luật từ dữ liệu để dự đoán hoặc phân loại, ví dụ dự đoán điểm thi dựa trên thời gian học tập."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Quy trình giải quyết vấn đề: xác định vấn đề, phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình và thuật toán, thực hiện, kiểm thử và đánh giá kết quả. - Mô phỏng trong giải quyết vấn đề (Bài 29): dùng máy tính mô phỏng hệ thống thực để quan sát, thử nghiệm và dự đoán mà không cần làm thật, ví dụ mô phỏng giao thông, mô phỏng lây lan dịch bệnh.
- Tổng kết ghi nhớ: Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu.; Mô phỏng giúp thử nghiệm an toàn và tiết kiệm trước khi áp dụng vào thực tế.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một cửa hàng muốn biết mặt hàng nào bán chạy nhất vào cuối tuần. Chủ cửa hàng thu thập dữ liệu bán hàng, dùng bảng tính thống kê số lượng bán theo từng mặt hàng và từng ngày, rồi quyết định nhập thêm hàng bán chạy và giảm hàng bán chậm.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu.; Mô phỏng giúp thử nghiệm an toàn và tiết kiệm trước khi áp dụng vào thực tế.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đây là ví dụ đơn giản về khoa học dữ liệu: thu thập dữ liệu, phân tích, trích rút tri thức (mặt hàng bán chạy cuối tuần) và ra quyết định kinh doanh. Với dữ liệu lớn hơn, người ta dùng học máy để dự đoán nhu cầu chính xác hơn.
Bài 4: Phương án: tạo thư mục chia sẻ trên máy chủ của trường; phân quyền đọc cho học sinh, quyền ghi cho giáo viên; đặt mật khẩu tài khoản; thường xuyên sao lưu. Biện pháp an toàn: không chia sẻ thông tin nhạy cảm, kiểm tra quyền định kì.
Bài 5: Hậu quả: gây hoang mang, hiểu lầm, ảnh hưởng uy tín cá nhân/tập thể, có thể bị xử lí kỉ luật. Cách xử lí: gỡ bỏ thông tin, đính chính, xin lỗi, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, báo cho thầy cô.
Bài 6: Cách (a) đúng đắn vì học sinh vẫn tự suy nghĩ, tự viết bài và chịu trách nhiệm về bài làm; AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Cách (b) không trung thực vì học sinh nhận sản phẩm của AI là của mình.

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Một cửa hàng muốn biết mặt hàng nào bán chạy nhất vào cuối tuần. Chủ cửa hàng thu thập dữ liệu bán hàng, dùng bảng tính thống kê số lượng bán theo từng mặt hàng và từng ngày, rồi quyết định nhập thêm hàng bán chạy và giảm hàng bán chậm.

Lời giải: Đây là ví dụ đơn giản về khoa học dữ liệu: thu thập dữ liệu, phân tích, trích rút tri thức (mặt hàng bán chạy cuối tuần) và ra quyết định kinh doanh. Với dữ liệu lớn hơn, người ta dùng học máy để dự đoán nhu cầu chính xác hơn.

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-C, 2-D, 3-A, 4-B.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (C): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử."
Câu 2 (D): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu."
Câu 3 (A): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Quy trình giải quyết vấn đề: xác định vấn đề, phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình và thuật toán, thực hiện, kiểm thử và đánh giá kết quả."
Câu 4 (B): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Làm quen với Học máy (Bài 25): học máy là lĩnh vực trong đó máy tính tự rút ra quy luật từ dữ liệu để dự đoán hoặc phân loại, ví dụ dự đoán điểm thi dựa trên thời gian học tập."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Quy trình giải quyết vấn đề: xác định vấn đề, phân tích dữ liệu, lựa chọn mô hình và thuật toán, thực hiện, kiểm thử và đánh giá kết quả. - Mô phỏng trong giải quyết vấn đề (Bài 29): dùng máy tính mô phỏng hệ thống thực để quan sát, thử nghiệm và dự đoán mà không cần làm thật, ví dụ mô phỏng giao thông, mô phỏng lây lan dịch bệnh.
Tổng kết ghi nhớ: Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu.; Mô phỏng giúp thử nghiệm an toàn và tiết kiệm trước khi áp dụng vào thực tế.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Một cửa hàng muốn biết mặt hàng nào bán chạy nhất vào cuối tuần. Chủ cửa hàng thu thập dữ liệu bán hàng, dùng bảng tính thống kê số lượng bán theo từng mặt hàng và từng ngày, rồi quyết định nhập thêm hàng bán chạy và giảm hàng bán chậm.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Chủ đề 7: Giải quyết vấn đề với sự trợ giúp của máy tính (Giải quyết vấn đề bằng máy tính gồm xác định vấn đề, phân tích, thực hiện, kiểm thử.; Học máy và khoa học dữ liệu giúp khai thác tri thức từ dữ liệu.; Mô phỏng giúp thử nghiệm an toàn và tiết kiệm trước khi áp dụng vào thực tế.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Đây là ví dụ đơn giản về khoa học dữ liệu: thu thập dữ liệu, phân tích, trích rút tri thức (mặt hàng bán chạy cuối tuần) và ra quyết định kinh doanh. Với dữ liệu lớn hơn, người ta dùng học máy để dự đoán nhu cầu chính xác hơn.

Bài 4: Phương án: tạo thư mục chia sẻ trên máy chủ của trường; phân quyền đọc cho học sinh, quyền ghi cho giáo viên; đặt mật khẩu tài khoản; thường xuyên sao lưu. Biện pháp an toàn: không chia sẻ thông tin nhạy cảm, kiểm tra quyền định kì.

Bài 5: Hậu quả: gây hoang mang, hiểu lầm, ảnh hưởng uy tín cá nhân/tập thể, có thể bị xử lí kỉ luật. Cách xử lí: gỡ bỏ thông tin, đính chính, xin lỗi, kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải, báo cho thầy cô.

Bài 6: Cách (a) đúng đắn vì học sinh vẫn tự suy nghĩ, tự viết bài và chịu trách nhiệm về bài làm; AI chỉ là công cụ hỗ trợ. Cách (b) không trung thực vì học sinh nhận sản phẩm của AI là của mình.