Bài tập — Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể? A. Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.

Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.

Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. - Mọi chất đều được cấu tạo từ các hạt vô cùng nhỏ là nguyên tử và phân tử. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.

Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. - Giữa các phân tử có lực tương tác gồm lực hút và lực đẩy.

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.

Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:

Ví dụ: Giải thích vì sao nước đá tan khi để ngoài nắng.

Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:

Lời giải: Khi nhận nhiệt từ môi trường, các phân tử nước trong đá dao động mạnh hơn, lực liên kết giữa chúng bị phá vỡ dần. Khi nhiệt độ đạt $0,^{\circ}\mathrm{C}$ , nước đá bắt đầu nóng chảy thành nước lỏng. Quá trình này cần thu nhiệt nhưng nhiệt độ không đổi cho đến khi toàn bộ đá tan hết. Đây là hiện tượng nóng chảy, một dạng của sự chuyển thể.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đun 1 kg nước từ 20 °C lên 60 °C. Biết $c = 4200\ \text{J/(kg·K)}$ . Tính nhiệt lượng cần cung cấp.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Đun 0,5 kg nhôm từ 30 °C lên 130 °C. Biết $c = 880\ \text{J/(kg·K)}$ . Tính nhiệt lượng cần cung cấp.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cần bao nhiêu nhiệt lượng để làm nóng chảy hoàn toàn 0,3 kg nước đá đang ở 0 °C? Biết $\lambda = 3,4 \times 10^5\ \text{J/kg}$ .

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Mọi chất đều được cấu tạo từ các hạt vô cùng nhỏ là nguyên tử và phân tử."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Giữa các phân tử có lực tương tác gồm lực hút và lực đẩy."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Mọi chất đều được cấu tạo từ các hạt vô cùng nhỏ là nguyên tử và phân tử. Các hạt này luôn chuyển động hỗn loạn không ngừng, và chuyển động càng nhanh khi nhiệt độ càng cao.
- Tổng kết ghi nhớ: Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.; Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất.; Sự chuyển thể gồm nóng chảy, đông đặc, hoá hơi, ngưng tụ, thăng hoa, ngưng kết.
Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Giải thích vì sao nước đá tan khi để ngoài nắng.
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể (Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.; Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất.; Sự chuyển thể gồm nóng chảy, đông đặc, hoá hơi, ngưng tụ, thăng hoa, ngưng kết.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khi nhận nhiệt từ môi trường, các phân tử nước trong đá dao động mạnh hơn, lực liên kết giữa chúng bị phá vỡ dần. Khi nhiệt độ đạt $0,^{\circ}\mathrm{C}$ , nước đá bắt đầu nóng chảy thành nước lỏng. Quá trình này cần thu nhiệt nhưng nhiệt độ không đổi cho đến khi toàn bộ đá tan hết. Đây là hiện tượng nóng chảy, một dạng của sự chuyển thể.
Bài 4: $Q = 1 \times 4200 \times 40 = 168,000\ \text{J}$ .
Bài 5: $Q = 0,5 \times 880 \times 100 = 44,000\ \text{J}$ .
Bài 6: $Q = 3,4 \times 10^5 \times 0,3 = 102,000\ \text{J}$ .

Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)

Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học

Ví dụ: Giải thích vì sao nước đá tan khi để ngoài nắng.

Lời giải: Khi nhận nhiệt từ môi trường, các phân tử nước trong đá dao động mạnh hơn, lực liên kết giữa chúng bị phá vỡ dần. Khi nhiệt độ đạt $0,^{\circ}\mathrm{C}$ , nước đá bắt đầu nóng chảy thành nước lỏng. Quá trình này cần thu nhiệt nhưng nhiệt độ không đổi cho đến khi toàn bộ đá tan hết. Đây là hiện tượng nóng chảy, một dạng của sự chuyển thể.

Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Đun 1 kg nước từ 20 °C lên 60 °C. Biết

c = 4200\ \text{J/(kg·K)}

. Tính nhiệt lượng cần cung cấp.

Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Đun 0,5 kg nhôm từ 30 °C lên 130 °C. Biết

c = 880\ \text{J/(kg·K)}

. Tính nhiệt lượng cần cung cấp.

Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Cần bao nhiêu nhiệt lượng để làm nóng chảy hoàn toàn 0,3 kg nước đá đang ở 0 °C? Biết

\lambda = 3,4 \times 10^5\ \text{J/kg}

Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết

1. Đáp án phần Trắc nghiệm

Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.

Giải thích chi tiết:

Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng."
Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất."
Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "- Mọi chất đều được cấu tạo từ các hạt vô cùng nhỏ là nguyên tử và phân tử."
Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "- Giữa các phân tử có lực tương tác gồm lực hút và lực đẩy."

2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành

Bài 1:

Nội dung cốt lõi cần trình bày: - Mọi chất đều được cấu tạo từ các hạt vô cùng nhỏ là nguyên tử và phân tử. Các hạt này luôn chuyển động hỗn loạn không ngừng, và chuyển động càng nhanh khi nhiệt độ càng cao.
Tổng kết ghi nhớ: Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.; Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất.; Sự chuyển thể gồm nóng chảy, đông đặc, hoá hơi, ngưng tụ, thăng hoa, ngưng kết.

Bài 2:

Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Ví dụ: Giải thích vì sao nước đá tan khi để ngoài nắng.
Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.

Bài 3:

Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 1: Cấu trúc của chất. Sự chuyển thể (Mọi chất đều cấu tạo từ nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.; Lực tương tác giữa các phân tử quyết định thể rắn, lỏng, khí của chất.; Sự chuyển thể gồm nóng chảy, đông đặc, hoá hơi, ngưng tụ, thăng hoa, ngưng kết.).
Lời giải mẫu/Nhận xét: Lời giải: Khi nhận nhiệt từ môi trường, các phân tử nước trong đá dao động mạnh hơn, lực liên kết giữa chúng bị phá vỡ dần. Khi nhiệt độ đạt $0,^{\circ}\mathrm{C}$ , nước đá bắt đầu nóng chảy thành nước lỏng. Quá trình này cần thu nhiệt nhưng nhiệt độ không đổi cho đến khi toàn bộ đá tan hết. Đây là hiện tượng nóng chảy, một dạng của sự chuyển thể.

Bài 4:

Q = 1 \times 4200 \times 40 = 168,000\ \text{J}

Bài 5:

Q = 0,5 \times 880 \times 100 = 44,000\ \text{J}

Bài 6:

Q = 3,4 \times 10^5 \times 0,3 = 102,000\ \text{J}