Chủ đề 2: Phép cộng, phép trừ trong phạm vi 20

1. Kiến thức trọng tâm

Trong phép cộng, các số đem cộng với nhau gọi là số hạng, kết quả gọi là tổng. Ta viết: số hạng + số hạng = tổng. Trong phép trừ, số bị trừ đi gọi là số bị trừ, số đem trừ gọi là số trừ, kết quả gọi là hiệu. Ta viết: số bị trừ − số trừ = hiệu. Để cộng, trừ trong phạm vi 20, chúng ta có thể đếm thêm, đếm bớt, hoặc tách số thành các phần quen thuộc. Ví dụ, muốn tính $8 + 5$, ta tách 5 thành 2 và 3: $8 + 2 = 10$, rồi $10 + 3 = 13$. Muốn tính $14 - 6$, ta tách 6 thành 4 và 2: $14 - 4 = 10$, rồi $10 - 2 = 8$. Cách tách số giúp chúng ta tính nhẩm nhanh và chính xác. Ngoài ra, phép cộng và phép trừ có quan hệ mật thiết với nhau: từ một phép cộng, ta có thể viết được hai phép trừ tương ứng.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Trong phép tính $9 + 4 = 13$, số nào là số hạng, số nào là tổng? Lời giải: 9 và 4 là các số hạng, 13 là tổng. Ví dụ 2: Tính $7 + 6$ bằng cách tách số. Lời giải: Tách 6 thành 3 và 3. Ta có $7 + 3 = 10$, rồi $10 + 3 = 13$. Vậy $7 + 6 = 13$. Ví dụ 3: Từ phép cộng $8 + 3 = 11$, viết hai phép trừ. Lời giải: $11 - 8 = 3$ và $11 - 3 = 8$.

3. Ghi nhớ

• Số hạng + số hạng = tổng.
• Số bị trừ − số trừ = hiệu.
• Tách số để tạo thành 10 giúp cộng, trừ nhẩm nhanh hơn.
• Từ một phép cộng viết được hai phép trừ tương ứng.