Bài 36: Nhân số có ba chữ số với số có một chữ số

1. Kiến thức trọng tâm

Muốn nhân số có ba chữ số với số có một chữ số, em đặt tính rồi tính theo cột dọc. Em viết thừa số có ba chữ số ở trên, thừa số có một chữ số ở dưới, sao cho các chữ số thẳng cột với nhau. Sau đó em nhân từ phải sang trái: nhân hàng đơn vị, rồi hàng chục, rồi hàng trăm.

Khi nhân một hàng mà kết quả từ $10$ trở lên, em viết chữ số hàng đơn vị của kết quả, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo. Khi nhân hàng tiếp theo, em cộng thêm số nhớ đó vào.

Ví dụ: $123 \times 3$. Nhân $3 \times 3 = 9$, viết $9$. Nhân $3 \times 2 = 6$, viết $6$. Nhân $3 \times 1 = 3$, viết $3$. Kết quả: $123 \times 3 = 369$.

Nếu có nhớ, ví dụ $215 \times 4$: $4 \times 5 = 20$, viết $0$, nhớ $2$. $4 \times 1 = 4$, thêm $2$ là $6$, viết $6$. $4 \times 2 = 8$, viết $8$. Kết quả: $215 \times 4 = 860$.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $132 \times 3$.

Lời giải: $3 \times 2 = 6$, viết $6$. $3 \times 3 = 9$, viết $9$. $3 \times 1 = 3$, viết $3$. Kết quả: $132 \times 3 = 396$.

Ví dụ 2: Tính $148 \times 2$.

Lời giải: $2 \times 8 = 16$, viết $6$, nhớ $1$. $2 \times 4 = 8$, thêm $1$ là $9$, viết $9$. $2 \times 1 = 2$, viết $2$. Kết quả: $148 \times 2 = 296$.

Ví dụ 3: Mỗi hộp có $125$ chiếc bút chì. Hỏi $4$ hộp như thế có bao nhiêu chiếc bút chì?

Lời giải: Số bút chì là $125 \times 4 = 500$ (chiếc). Đáp số: $500$ chiếc.

3. Ghi nhớ

• Đặt tính sao cho các chữ số thẳng cột với nhau.
• Nhân từ phải sang trái: hàng đơn vị, rồi hàng chục, rồi hàng trăm.
• Khi nhân có nhớ, viết chữ số hàng đơn vị, nhớ chữ số hàng chục sang hàng tiếp theo và cộng thêm khi nhân hàng đó.
• Kiểm tra lại kết quả bằng cách nhẩm lại từng bước nhân.