Chủ đề 12: Cộng, trừ trong phạm vi 100000

1. Kiến thức trọng tâm

Phép cộng và phép trừ trong phạm vi $100000$ thực hiện với các số có năm chữ số. Cách làm giống như với số có bốn chữ số: đặt tính thẳng hàng, tính từ phải sang trái.

• Phép cộng: cộng từng hàng từ hàng đơn vị đến hàng chục nghìn. Nếu tổng ở một hàng từ $10$ trở lên, viết chữ số hàng đơn vị của tổng và nhớ $1$ sang hàng tiếp theo.
• Phép trừ: trừ từng hàng từ phải sang trái. Nếu chữ số bị trừ nhỏ hơn chữ số trừ, mượn $1$ ở hàng cao hơn (mượn $1$ tức là thêm $10$ vào hàng đang trừ).
• Khi gặp số có chữ số $0$ ở hàng cần mượn, ta mượn tiếp sang hàng cao hơn nữa.
• Sau khi tính xong, có thể kiểm tra: phép cộng kiểm tra bằng phép trừ, phép trừ kiểm tra bằng phép cộng.

2. Ví dụ minh họa

Ví dụ 1: Tính $45,678 + 23,456$.

Lời giải: $8 + 6 = 14$, viết $4$ nhớ $1$; $7 + 5 + 1 = 13$, viết $3$ nhớ $1$; $6 + 4 + 1 = 11$, viết $1$ nhớ $1$; $5 + 3 + 1 = 9$; $4 + 2 = 6$. Kết quả $69,134$.

Ví dụ 2: Tính $80,000 - 35,642$.

Lời giải: Mượn liên tiếp từ hàng chục nghìn xuống. $80,000 - 35,642 = 44,358$. Thử lại: $44,358 + 35,642 = 80,000$, đúng.

3. Ghi nhớ

• Đặt tính thẳng hàng, tính từ phải sang trái.
• Nhớ $1$ khi cộng, mượn $1$ khi trừ — ghi nhớ rõ ràng từng bước.
• Gặp chữ số $0$ thì mượn tiếp sang hàng cao hơn.
• Kiểm tra lại bằng phép tính ngược để chắc chắn kết quả đúng.