Phần 1: Câu hỏi Trắc nghiệm (Nhận biết & Thông hiểu)
Câu 1. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng kiến thức cần ghi nhớ trong bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật? A. Thực vật và động vật cung cấp lương thực, thực phẩm, oxygen và giúp cân bằng môi trường. B. Bỏ qua các khái niệm cơ bản và chỉ học thuộc lòng kết quả cuối cùng mà không cần hiểu bản chất. C. Chỉ áp dụng kiến thức trong một trường hợp duy nhất, không cần kiểm tra điều kiện hay đơn vị. D. Các nội dung trong bài hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với thực tiễn hay các bài học khác.
Câu 2. Khi học và vận dụng bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật, khẳng định nào dưới đây là chính xác? A. Không cần đọc kĩ đề bài hay phân tích dữ kiện trước khi thực hiện các bước giải. B. Sử dụng hợp lý là khai thác tiết kiệm, không lãng phí, không làm hại môi trường. C. Mọi khái niệm trong bài đều có thể thay thế tùy ý cho nhau mà không làm thay đổi kết quả. D. Chỉ cần ghi đáp số ngắn gọn, bỏ qua toàn bộ bước lập luận, giải thích và kiểm tra lại.
Câu 3. Theo phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật, phát biểu nào sau đây là đúng? A. Kết luận ngay kết quả khi chưa đối chiếu với quy tắc hoặc định nghĩa trong bài học. B. Thay đổi toàn bộ quy tắc trọng tâm của bài học theo cảm tính cá nhân. C. Thực vật và động vật rất quan trọng đối với đời sống con người. D. Bỏ qua việc rèn luyện qua ví dụ minh họa và bài tập thực hành của tiết học.
Câu 4. Để nắm vững và vận dụng tốt bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật, học sinh cần lưu ý điều nào sau đây? A. Không cần ghi nhớ các lưu ý trọng tâm vì chúng không ảnh hưởng đến việc làm bài tập. B. Áp dụng ngược lại hoàn toàn so với quy tắc và hướng dẫn trong phần kiến thức trọng tâm. C. Chỉ cần đọc lướt tiêu đề bài học mà không cần nắm vững nội dung chi tiết từng mục. D. Động vật cung cấp thịt, trứng, sữa, sức kéo và là bạn của con người.
Phần 2: Bài tập Tự luận & Thực hành theo tiết học
Bài 1 (Cơ bản — Hệ thống hóa kiến thức trọng tâm). Dựa vào phần Kiến thức trọng tâm của bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật, em hãy trình bày các khái niệm, quy tắc hoặc nội dung cốt lõi của tiết học và nêu ý nghĩa của chúng.
Bài 2 (Thực hành — Phân tích & Giải mẫu theo ví dụ tiết học). Đọc kĩ tình huống/ví dụ trọng tâm của tiết học dưới đây, sau đó tự trình bày lại các bước thực hiện và nêu nhận xét rút ra:
Vào ngày Môi trường thế giới, trường của Hoa tổ chức hoạt động trồng cây xanh và tuyên truyền bảo vệ động vật. Hoa cùng các bạn trồng thêm nhiều cây hoa trong sân trường, tưới nước và chăm sóc cây hằng ngày. Các bạn còn làm những tấm biển với dòng chữ: "Hãy bảo vệ cây xanh và động vật".
Bài 3 (Vận dụng — Áp dụng quy tắc ghi nhớ vào bài tập). Vận dụng các điểm ghi nhớ trọng tâm của bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật để giải thích hoặc thực hiện yêu cầu thực hành mở rộng sau:
Hoa còn nhắc các bạn không được bẻ cành, hái hoa bừa bãi và không được bắt chim, bắt bướm. Các bạn đều đồng ý và hứa sẽ cùng nhau bảo vệ thực vật và động vật. Cô giáo khen lớp của Hoa đã có ý thức sử dụng hợp lý thực vật và động vật rất tốt.
Bài 4 (Luyện tập học kì — Mức độ Cơ bản). Em hãy lập bảng "Nên làm / Không nên làm" để bảo vệ cơ quan thần kinh, mỗi cột ít nhất 3 việc.
Bài 5 (Luyện tập học kì — Mức độ Thông hiểu). Tình huống: Trong lớp có bạn rủ em thử hút thuốc lá điện tử vì "trông rất ngầu". Em sẽ làm gì? Em hãy viết đoạn văn ngắn (3–4 câu) nêu cách ứng xử của em. ---
Bài 6 (Luyện tập học kì — Mức độ Vận dụng & Nâng cao). Kể tên 4 bộ phận của cơ quan tiêu hóa.
Phần 3: Đáp án & Hướng dẫn giải chi tiết
1. Đáp án phần Trắc nghiệm
- Bảng đáp án: 1-A, 2-B, 3-C, 4-D.
- Giải thích chi tiết:
- Câu 1 (A): Khẳng định đúng theo mục Ghi nhớ của bài: "Thực vật và động vật cung cấp lương thực, thực phẩm, oxygen và giúp cân bằng môi trường."
- Câu 2 (B): Khẳng định đúng theo nội dung cốt lõi của tiết học: "Sử dụng hợp lý là khai thác tiết kiệm, không lãng phí, không làm hại môi trường."
- Câu 3 (C): Khẳng định chuẩn xác theo phần Kiến thức trọng tâm: "Thực vật và động vật rất quan trọng đối với đời sống con người."
- Câu 4 (D): Khẳng định đúng theo hướng dẫn trọng tâm của bài: "Động vật cung cấp thịt, trứng, sữa, sức kéo và là bạn của con người."
2. Hướng dẫn giải phần Tự luận & Thực hành
- Bài 1:
- Nội dung cốt lõi cần trình bày: Thực vật và động vật rất quan trọng đối với đời sống con người. Thực vật cung cấp lương thực, thực phẩm, gỗ, thuốc chữa bệnh và tạo ra khí oxygen để chúng ta hít thở.
- Tổng kết ghi nhớ: Thực vật và động vật cung cấp lương thực, thực phẩm, oxygen và giúp cân bằng môi trường.; Sử dụng hợp lý là khai thác tiết kiệm, không lãng phí, không làm hại môi trường.; Em cần trồng thêm cây xanh, bảo vệ động vật, không chặt phá rừng và không săn bắt động vật hoang dã.
- Bài 2:
- Hướng dẫn phân tích & trình bày: Dựa trực tiếp vào dữ kiện trong ví dụ minh họa của tiết học: Vào ngày Môi trường thế giới, trường của Hoa tổ chức hoạt động trồng cây xanh và tuyên truyền bảo vệ động vật. Hoa cùng các bạn trồng thêm nhiều cây hoa trong sân trường, tưới nước và chăm sóc cây hằng ngày. Các bạn còn làm những tấm biển với dòng chữ: "Hãy bảo vệ cây xanh và động vật".
- Lưu ý khi trình bày: Xác định rõ yêu cầu, áp dụng đúng quy tắc/khái niệm trong mục 1 và kiểm tra lại kết quả cuối cùng.
- Bài 3:
- Phương pháp giải: Áp dụng các quy tắc ghi nhớ của bài Bài 16: Sử dụng hợp lý thực vật và động vật (Thực vật và động vật cung cấp lương thực, thực phẩm, oxygen và giúp cân bằng môi trường.; Sử dụng hợp lý là khai thác tiết kiệm, không lãng phí, không làm hại môi trường.; Em cần trồng thêm cây xanh, bảo vệ động vật, không chặt phá rừng và không săn bắt động vật hoang dã.).
- Lời giải mẫu/Nhận xét: Hoa còn nhắc các bạn không được bẻ cành, hái hoa bừa bãi và không được bắt chim, bắt bướm. Các bạn đều đồng ý và hứa sẽ cùng nhau bảo vệ thực vật và động vật. Cô giáo khen lớp của Hoa đã có ý thức sử dụng hợp lý thực vật và động vật rất tốt.
- Bài 4: Nên làm: ngủ đủ giấc; học tập vừa sức, nghỉ ngơi hợp lí; vận động ngoài trời; không nghe nhạc quá to. Không nên làm: thức khuya; chơi điện tử nhiều giờ; học liên tục không nghỉ; nghe nhạc quá to. (Mỗi cột ít nhất 3 việc.)
- Bài 5: Em sẽ từ chối thẳng thắn, không thử; nói với bạn rằng hút thuốc lá điện tử rất có hại cho sức khỏe; nếu bạn ép buộc, em sẽ báo cho thầy cô hoặc người lớn. (Viết được đoạn văn thể hiện sự từ chối dứt khoát và cách xử lí đúng.)
- Bài 6: Miệng, thực quản, dạ dày, ruột.